MAZOEZI YA VIUNGO VYA MWILI

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Kusikiliza kwa Kina - Sauti /b/ na /mb/
Kusoma kwa Mapana

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutamka sauti /b/ na /mb/ ipasavyo ili kuzitofautisha kimatamshi.
Kutamka vitanzandimi vyenye sauti /b/ na /mb/ ipasavyo.
Kuunda vitanzandimi vyepesi vyenye sauti /b/ na /mb/.
Kuchangamkia matamshi bora ya sauti /b/ na /mb/ katika mazungumzo ya kawaida.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutambua sauti /b/ na /mb/ katika maneno kama "bali-mbali", "bao-mbao", "baba-bomba", "ibo-imba", "boga-mboga".
Kusikiliza na kutamka vitanzandimi vyepesi vinavyohusisha matamshi ya sauti /b/ na /mb/ katika kifaa cha kidijitali.
Kubuni vitanzandimi vyepesi vinavyohusisha sauti /b/ na /mb/.
Kuwasomea wenzake vitanzandimi alivyobuni ili wamtolee maoni.

Je, kutamka maneno yenye sauti /b/ na /mb/ ipasavyo kuna umuhimu gani?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 13-14
Mti maneno
Matini ya mwalimu
Kifaa cha kidijitali
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 15-16
Matini mbalimbali za kujichagulia
Kamusi

Kutambua sauti /b/ na /mb/ katika maneno Kutunga vitanzandimi vyenye sauti /b/ na /mb/ Orodha hakiki ya maneno yenye sauti hizo

Sarufi

Vihusishi vya -a Unganifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua vihusishi vya -a unganifu katika matini.
Kutumia vihusishi vya -a unganifu ipasavyo katika matini.
Kuchangamkia matumizi ya -a unganifu ifaavyo katika mahusiano na mawasiliano.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutambua vihusishi vya -a unganifu kama "wa", "la", "ya", "cha", "za" katika mafungu ya maneno.
Kutambua vihusishi vya -a unganifu katika sentensi.
Kujaza pengo kwa vihusishi vya -a unganifu.
Kutunga sentensi kwa kutumia vihusishi vya -a unganifu akizingatia mazoezi ya viungo vya mwili.

Je, vihusishi vya -a unganifu hutumika vipi?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 19-20
Vifaa vya kidijitali
Matini ya mwalimu
Orodha ya vihusishi vya -a unganifu

Kutambua vihusishi vya -a unganifu Kuulizana na kujibu maswali Kutunga sentensi zenye vihusishi vya -a unganifu Orodha hakiki ya matumizi ya vihusishi vya -a unganifu

Kuandika
Kusikiliza na Kuzungumza

Insha za Kiuamilifu - Barua ya Kirafiki
Kusikiliza kwa Kina - Sauti /b/ na /mb/

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua ujumbe unaofaa katika kujibu barua ya kirafiki.
Kueleza lugha inayofaa katika kujibu barua ya kirafiki.
Kufafanua muundo unaofaa katika kujibu barua ya kirafiki.
Kuchangamkia kujibu barua ya kirafiki kwa kuzingatia ujumbe, lugha na muundo ufaao.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutambua ujumbe unaoafiki anapojibu barua ya kirafiki.
Kueleza lugha inayofaa kujibu barua ya kirafiki.
Kujadili muundo wa kujibu barua ya kirafiki akishirikiana na wenzake.
Kuchora mchoro wa muundo wa barua ya kirafiki kitambuni.

Je, unazingatia nini unapojibu barua ya kirafiki?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 17
Matini ya mwalimu
Michoro
Chati
Mfano wa barua ya kirafiki
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 13-14
Mti maneno
Kifaa cha kidijitali

Kutambua vipengele vya barua ya kirafiki Kuchora muundo wa barua ya kirafiki Kujibu maswali kuhusu barua ya kirafiki Kueleza lugha inayofaa katika barua ya kirafiki

Kusoma

Kusoma kwa Mapana

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kufafanua ujumbe wa matini aliyosoma.
Kutambua msamiati uliotumiwa katika matini ya kujichagulia.
Kutumia ipasavyo msamiati unaotokana na matini aliyosoma.
Kujenga mazoea ya kusoma matini mbalimbali za kujichagulia.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kuteua matini kuhusu mazoezi ya viungo vya mwili kisha some matini aliyojichagulia.
Kutambua msamiati muhimu katika matini aliyoteua.
Kufafanua ujumbe wa matini aliyoisoma kwa ufupi.
Kutambua na kuorodhesha msamiati uliotumika katika matini aliyojichagulia.

Je, unazingatia nini unapojichagulia matini ya kusoma?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 15-16
Matini mbalimbali za kujichagulia
Kamusi

Kusoma matini ya kujichagulia Kutambua msamiati muhimu Kuorodhesha msamiati na maana yake Kufafanua ujumbe wa matini

Sarufi
Kuandika

Vihusishi vya Sababu
Insha za Kiuamilifu - Barua ya Kirafiki

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua vihusishi vya sababu katika matini.
Kutumia vihusishi vya sababu ipasavyo katika matini.
Kuchangamkia matumizi ya vihusishi katika mawasiliano na mahusiano.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutambua vihusishi vya sababu "kwa" katika sentensi kama "Alipendwa kwa wema wake."
Kutambua vihusishi vya sababu katika sentensi kwa kuvipigia mstari.
Kujaza pengo kwa vihusishi vya sababu vifaavyo.
Kutunga sentensi na vifungu vifupi kwa kutumia vihusishi vya sababu akizingatia mazoezi ya viungo vya mwili.

Je, vihusishi vya -a unganifu na vya sababu hutofautiana vipi?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 21
Vifaa vya kidijitali
Kapu na kadi maneno
Matini ya mwalimu
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 18-19
Mifano ya barua za kirafiki

Kutambua vihusishi vya sababu Kutunga sentensi zenye vihusishi vya sababu Tathmini ya mwanafunzi Orodha hakiki ya matumizi ya vihusishi vya sababu

MITAZAMO HASI YA KIJINSIA

Kusikiliza na Kuzungumza

Ufahamu wa Kusikiliza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua vipengele vya ufahamu wa kusikiliza;
Kueleza vipengele vya ufahamu wa kusikiliza;
Kusikiliza na kujibu maswali ya ufahamu wa kusikiliza;
Kuchangamkia kushiriki katika kusikiliza kwa ufahamu ili kukuza stadi ya kusikiliza.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutazama picha ya wanafunzi wanasikiliza runinga;
Kueleza maana ya ufahamu wa kusikiliza kwa kuzingatia matendo katika picha;
Jadili kanuni za ufahamu wa kusikiliza.

Je, unazingatia nini wakati wa kusikiliza na kujibu mjadala?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 52
Picha
Vifaa vya kidijitali

Kutambua kanuni za ufahamu wa kusikiliza; Kusikiliza kwa makini; Kujibu maswali ya ufahamu wa kusikiliza

Kusoma
Sarufi

Kusoma kwa Ufahamu
Hali za Masharti - -nge-

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kudondoa habari mahususi katika kifungu cha ufahamu;
Kupanga matukio yanavyofuatana katika kifungu cha ufahamu;
Kufanya utabiri na ufasiri kutokana na kifungu cha ufahamu;
Kuchangamkia kujibu maswali ya ufahamu ili kukuza uelewa wa habari.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma kifungu kinachohusu mitazamo hasi ya kijinsia;
Kudondoa habari mahususi katika kifungu kwa kujibu maswali yaliyotolewa;
Kujadili maswali na majibu na wenzake.

Je, unafanya nini ili kupata habari zilizoko katika kifungu cha ufahamu kwa usahihi?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 55
Kifungu cha ufahamu
Vifaa vya kidijitali
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 60
Chati
Kadi maneno

Kudondoa habari mahususi; Kupanga matukio kwa mtiririko; Kujibu maswali

Sarufi

Hali za Masharti - -nge-

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua matumizi ya hali ya masharti -nge-;
Kutumia hali ya masharti -nge- ipasavyo katika matini;
Kuchangamkia matumizi yafaayo ya hali ya masharti -nge- ili kukuza ufasaha wa lugha.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutumia hali ya masharti -nge- kutunga sentensi tano;
Kutunga kifungu cha aya moja kilicho na vitenzi vilivyo katika hali ya masharti -nge-;
Kusoma kifungu alichoandika kwa wenzake.

Ni tofauti gani kati ya hali ya masharti -nge- na -ngali-?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 61
Karatasi za kuandikia
Vifaa vya kidijitali

Kutunga sentensi akitumia hali ya masharti -nge-; Kuandika kifungu cha aya kilicho na hali ya masharti -nge-; Kusahihisha sentensi na vifungu vya wenzake

Kuandika
Kusikiliza na Kuzungumza

Insha za Kiuamilifu - Shajara
Ufahamu wa Kusikiliza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kueleza maana ya shajara;
Kujadili vipengele vya shajara;
Kutambua vipengele vya shajara katika kielelezo;
Kuchangamkia kuandika shajara ili kuweka kumbukumbu ya matukio muhimu.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma maandishi katika kijitabu;
Kueleza maana ya shajara kutokana na maandishi aliyosoma;
Kusoma tena insha ya shajara ya kibinafsi;
Jadili vipengele vya shajara aliyosoma.

Kwa nini watu hutumia shajara?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 57
Kijitabu cha shajara
Mfano wa shajara
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 53
Kifaa cha kidijitali
Kifungu cha ufahamu

Kueleza maana ya shajara; Kutambua vipengele vya shajara; Kutunga sentensi za kibinafsi za kuweka katika shajara

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kufanya utabiri na ufasiri kutokana na kifungu cha ufahamu;
Kueleza maana ya msamiati kulingana na kifungu cha ufahamu;
Kutumia msamiati unaotokana na kifungu cha ufahamu ipasavyo;
Kuchangamkia kujibu maswali ya ufahamu ili kukuza uelewa wa habari.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma tena kifungu cha ufahamu;
Kufanya utabiri na ufasiri kuhusu nini kingetokea iwapo waajiri wasingebagua waajiriwa kwa misingi ya kijinsia;
Kueleza maana ya msamiati uliotumika katika kifungu;
Kutunga sentensi akitumia msamiati huo.

Je, utawezaje kutambua msamiati uliopo katika kifungu cha ufahamu?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 56
Kamusi
Chati
Karatasi

Kufanya utabiri na ufasiri; Kueleza maana ya msamiati; Kutunga sentensi akitumia msamiati

Sarufi

Hali za Masharti - -ngali-

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua matumizi ya hali ya masharti -ngali-;
Kueleza matumizi ya hali ya masharti -ngali-;
Kutumia hali ya masharti -ngali- ipasavyo katika matini;
Kuchangamkia matumizi yafaayo ya hali ya masharti -ngali- ili kukuza ufasaha wa lugha.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma sentensi zenye hali ya masharti -ngali-;
Kuchagua sentensi zinazoashiria matumizi ya hali ya masharti -ngali-;
Kutambua vitenzi ambavyo vinaonyesha hali ya masharti -ngali-;
Kueleza matumizi ya hali ya masharti -ngali-.

Kiambishi -ngali- kinatofautianaje na -nge-?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 61
Chati
Karatasi zenye sentensi
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 62
Karatasi za kuandikia
Vifaa vya kidijitali

Kutambua hali ya masharti -ngali-; Kueleza matumizi ya hali ya masharti -ngali-; Kutunga sentensi akitumia hali ya masharti -ngali-

Kuandika

Insha za Kiuamilifu - Shajara

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kuandika shajara akizingatia vipengele vyake;
Kufanya marekebisho ya shajara;
Kuonea fahari matumizi ya shajara katika maisha ya kila siku.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kuandika shajara kuonyesha shughuli zake za siku mojawapo shuleni;
Kusomea mwenzake shajara aliyoandika;
Kuomba maoni ya mwenzake kuhusu shajara yake;
Kuandika nakala safi ya shajara yake.

Ni vipengele vipi muhimu katika shajara?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 58
Karatasi za kuandikia
Vifaa vya kidijitali

Kuandika shajara; Kusahihisha shajara; Kusoma shajara kwa wenzake

USALAMA BARABARANI

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Kusikiliza kwa Kufasiri
Kusoma kwa Kina - Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kueleza maana ya kusikiliza kwa kufasiri;
Kueleza jinsi maneno, ishara na sauti zinasaidia katika kufasiri ujumbe;
Kusikiliza na kufasiri ujumbe wa matini;
Kujenga mazoea ya kutambua msimamo na mielekeo katika matini.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kueleza maana ya kusikiliza kwa kufasiri;
Kueleza jinsi mambo kama maneno, ishara na kiwango cha sauti vinachangia katika kusikiliza na kufasiri ujumbe;
Kutazama picha na kusikiliza kifungu.

Ni misimamo gani iliyopo katika matini ulizowahi kuzisikiliza?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 63
Picha
Vifaa vya kidijitali
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 65
Kitabu cha fasihi

Kueleza maana ya kusikiliza kwa kufasiri; Kueleza jinsi maneno, ishara na sauti zinachangia katika kufasiri ujumbe; Kusikiliza na kufasiri ujumbe

Sarufi

Vielezi vya Namna

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua vielezi vya namna katika matini;
Kueleza maana ya vielezi vya namna;
Kutumia vielezi vya namna ipasavyo katika matini;
Kuchangamkia matumizi yafaayo ya vielezi vya namna katika matini mbalimbali.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma sentensi zenye vielezi vya namna;
Kueleza maneno yaliyokolezwa rangi ni ya aina gani;
Kutambua vielezi vya namna katika sentensi kwa kuvipigia mstari;
Kutambua vielezi vya namna katika kifungu.

Alama ya koloni hutumiwa wapi katika maandishi?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 70
Chati
Karatasi zenye sentensi
Kamusi

Kutambua vielezi vya namna; Kueleza maana ya vielezi vya namna; Kutumia vielezi vya namna katika sentensi

Sarufi
Kuandika

Vielezi vya Namna
Insha za Kubuni - Methali

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua aina mbalimbali za vielezi vya namna;
Kueleza aina mbalimbali za vielezi vya namna;
Kutumia vielezi vya namna ipasavyo katika matini;
Kuchangamkia matumizi yafaayo ya vielezi vya namna katika matini mbalimbali.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kuzingatia vielezi vya namna kama halisi, hali, tumizi, vikariri, mkazo, viigizi na kifani;
Kamilisha sentensi kwa kuchagua vielezi sahihi vya namna;
Kutumia vielezi vya namna kutunga sentensi.

Vielezi vya namna huchangia vipi katika mawasiliano?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 71
Kadi za vielezi vya namna
Vifaa vya kidijitali
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 68
Kielelezo cha insha ya methali

Kutambua aina za vielezi vya namna; Kujaza pengo kwa vielezi vya namna; Kutunga sentensi akitumia vielezi vya namna

Kusikiliza na Kuzungumza

Kusikiliza kwa Kufasiri

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kueleza msimamo na mielekeo kuhusu ujumbe wa matini;
Kulinganisha misimamo na mielekeo ya ujumbe wa matini aliyosikiliza na ile ya jamii yake;
Kujenga mazoea ya kutambua msimamo na mielekeo katika matini mbalimbali ili kupata maana ya ujumbe.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusikiliza kifungu na kutoa msimamo na mielekeo yake;
Kutoa sababu za msimamo wake;
Kulinganisha misimamo na mielekeo ya matini aliyosikiliza kuhusu usalama barabarani na ile ya jamii yake.

Unaweza vipi kutambua msimamo wa mtu katika mazungumzo?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 64
Kifungu cha kusomewa
Vifaa vya kidijitali

Kueleza msimamo na mielekeo; Kutoa sababu za msimamo wake; Kulinganisha misimamo na mielekeo ya matini na ile ya jamii

Kusoma
Sarufi

Kusoma kwa Kina - Ushairi
Vielezi vya Wakati

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kueleza maana ya dhamira;
Kutambua dhamira katika shairi;
Kujadili dhamira katika shairi;
Kuchambua shairi kwa kuzingatia dhamira;
Kufurahia kuchambua mashairi kwa kuzingatia dhamira.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma shairi "Ajali tuzilaani";
Kujadili maudhui katika shairi alilosoma;
Kujadili dhamira katika shairi;
Kuandika maudhui na dhamira katika daftari.

Je, unavutiwa na nini unaposoma shairi?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 66
Shairi "Ajali tuzilaani"
Chati
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 72
Matini yenye vielezi vya wakati
Vifaa vya kidijitali

Kueleza maana ya dhamira; Kutambua dhamira katika shairi; Kujadili dhamira katika shairi

Sarufi

Vielezi vya Wakati

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua aina mbalimbali za vielezi vya wakati;
Kueleza aina mbalimbali za vielezi vya wakati;
Kutumia vielezi vya wakati ipasavyo katika matini;
Kuchangamkia matumizi yafaayo ya vielezi vya wakati katika matini mbalimbali.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutambua aina za vielezi vya wakati kama nyakati za siku, siku za wiki, miezi ya mwaka, siku mbalimbali, miaka na wakati usio dhahiri;
Kutunga sentensi na vifungu vifupi kwa kutumia vielezi vya wakati;
Kuandika kifungu cha aya moja akitumia vielezi vya wakati angalau vitano.

Je, tofauti kati ya vielezi vya namna na vya wakati ni ipi?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 73
Kadi za vielezi vya wakati
Vifaa vya kidijitali

Kutambua aina za vielezi vya wakati; Kutunga sentensi akitumia vielezi vya wakati; Kuandika kifungu akitumia vielezi vya wakati

Kuandika
Kusikiliza na Kuzungumza

Insha za Kubuni - Methali
Kusikiliza kwa Kutathmini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kuandika insha ya methali kwa kuzingatia vipengele vya uandishi husika;
Kufanya marekebisho ya insha ya methali;
Kufurahia kufasiri methali na kuziandikia insha zinazoafiki ili kujenga ubunifu.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kuchagua methali moja kuhusu usalama barabarani kati ya methali zilizopendekezwa;
Kuandaa vidokezo vya kuandikia insha ya methali;
Kuandika insha ya methali;
Kusoma na mwenzako insha ya methali aliyoandika.

Je, kwa nini mwanafunzi anahitaji kujua vipengele vya insha ya methali?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 69
Jedwali la tathmini
Karatasi za kuandikia
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 75
Picha
Kifaa cha kidijitali

Kuandika insha ya methali; Kufafanua ujumbe wa insha; Kusahihisha insha

HUDUMA KATIKA ASASI ZA KIJAMII

Kusoma

Ufupisho

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kueleza maana ya ufupisho;
Kulinganisha kifungu asilia na ufupisho wake;
Kubainisha vipengele vya ufupisho;
Kufupisha kifungu kwa kuzingatia vipengele vya ufupisho;
Kuchangamkia kusoma na kufupisha vifungu mbalimbali.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kulinganisha sentensi ndefu na fupi zenye ujumbe sawa;
Kusoma vifungu A na B na kueleza kifungu kinachotoa habari kwa ufupi;
Kubainisha vipengele vya ufupisho kwa kulinganisha kifungu A na B.

Je, tunapofupisha kifungu tunasema ya muhimu tu?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 78
Vifungu vya ufahamu
Kifaa cha kidijitali

Kueleza maana ya ufupisho; Kulinganisha kifungu asilia na ufupisho wake; Kufanya tathmini

Sarufi
Kuandika

Vielezi vya Mahali
Insha za Kubuni - Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua vielezi vya mahali katika matini;
Kueleza matumizi ya vielezi vya mahali;
Kutumia vielezi vya mahali ipasavyo katika matini;
Kuchangamkia matumizi yafaayo ya vielezi vya mahali katika matini mbalimbali.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutazama mafungu ya maneno yenye vielezi vya mahali;
Kupigia mstari mafungu yanayoeleza mahali ambapo kitendo kinafanyika;
Kutambua vielezi vya mahali katika sentensi;
Kutunga sentensi akitumia vielezi vya mahali vifuatavyo: shuleni, kwenye soko, Kenya, ndani ya mto, gwarideni, katika gari.

Vielezi vya mahali huundwaje?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 84
Mafungu ya maneno
Chati
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 82
Kielelezo cha insha ya maelezo
Kamusi

Kutambua vielezi vya mahali; Kutunga sentensi akitumia vielezi vya mahali; Kupigia mstari vielezi vya mahali katika kifungu

Kusikiliza na Kuzungumza

Kusikiliza kwa Kutathmini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kusikiliza na kutathmini ujumbe wa matini;
Kutoa maoni kuhusu ujumbe wa matini aliyosikiliza;
Kusikiliza kwa makini mazungumzo;
Kutathmini ujumbe wa mazungumzo;
Kulinganisha maoni na ya wenzake kuhusu ujumbe wa mazungumzo.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusikiliza mazungumzo ya Mshauri, Rozi na Malema katika kifaa cha kidijitali;
Kueleza ujumbe kutokana na mazungumzo hayo;
Kutathmini ujumbe wa Mshauri, Rozi na Malema;
Kulinganisha maoni yao kuhusu ujumbe wa mazungumzo.

Je, mtazamo wa wahusika kuhusu chakula kituoni unatofautianaje?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 76
Mazungumzo kwenye kifaa cha kidijitali

Kueleza ujumbe kutokana na mazungumzo; Kutathmini ujumbe wa mazungumzo; Kulinganisha maoni kuhusu mazungumzo

Kusoma
Sarufi

Ufupisho
Vielezi vya Idadi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua vipengele vya ufupisho;
Kufupisha kifungu kwa idadi maalum ya maneno;
Kuchangamkia kufupisha vifungu kwa mpangilio ufaao;
Kuheshimu maagizo ya ufupisho.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma kifungu cha hadithi kilichotolewa;
Kufupisha kifungu kwa maneno 110-115;
Kusomea mwenzake ufupisho wake ili apate maoni;
Kuandika nakala safi ya ufupisho.

Mbinu zipi zinasaidia kufupisha kifungu kwa kuzingatia idadi ya maneno inayohitajika?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 79
Kifungu cha hadithi
Karatasi za kuandikia
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 85
Kiwambo cha tarakilishi
Matini yenye vielezi vya idadi

Kufupisha kifungu kwa idadi maalum ya maneno; Kupangilia habari kwa mtiririko wa maana; Kuzingatia vipengele vya ufupisho

Kuandika

Insha za Kubuni - Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kuandika insha ya maelezo akitumia lugha inayoathiri hisia mbalimbali;
Kufanya marekebisho ya insha ya maelezo;
Kuheshimu maoni ya wengine katika uandishi wa insha za maelezo;
Kufurahia kutumia lugha inayoathiri hisia katika insha za maelezo.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kuandika insha ya maelezo kuhusu asasi moja ya kijamii inavyowahudumia watu;
Kutumia lugha inayoathiri hisia mbalimbali;
Kusomea mwenzake insha aliyoandika ili apate maoni;
Kuandika upya insha yake akizingatia maoni aliyopewa na mwenzake.

Je, matumizi ya lugha inayoathiri hisia huleta msisitizo upi katika insha ya maelezo?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 83
Vifaa vya kidijitali
Karatasi za kuandikia

Kuandika insha ya maelezo akitumia lugha inayoathiri hisia; Kufanya marekebisho ya insha; Uwasilishaji wa insha kwa mwalimu

MISUKOSUKO YA KIJAMII

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Uzungumzaji wa Kushawishi
Kusoma kwa Kina - Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kueleza maana ya uzungumzaji wa kushawishi;
Kubainisha miktadha ya uzungumzaji wa kushawishi;
Kutambua vipengele vya uzungumzaji wa kushawishi;
Kueleza umuhimu wa vipengele vya uzungumzaji wa kushawishi;
Kuchangamkia uzungumzaji wa kushawishi.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusikiliza aina mbili za uzungumzaji kutoka kwa mwalimu au video;
Kubainisha uzungumzaji ambao ni wa kushawishi;
Kueleza maana ya uzungumzaji wa kushawishi;
Kutazama picha na kubainisha miktadha ya uzungumzaji wa kushawishi.

Mzungumzaji anashawishi vipi hadhira yake?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 88
Video ya mzungumzaji
Picha za miktadha ya uzungumzaji
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 91
Kamusi
Shairi "Misukosuko ya nini?"

Kueleza maana ya uzungumzaji wa kushawishi; Kubainisha miktadha ya uzungumzaji wa kushawishi; Kueleza umuhimu wa vipengele vya uzungumzaji wa kushawishi

Sarufi

Ngeli na Upatanisho wa Kisarufi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua nomino za ngeli ya U-ZI;
Kutambua viambishi vya upatanisho wa kisarufi vya ngeli ya U-ZI;
Kutumia nomino za ngeli ya U-ZI katika matini;
Kuheshimu maoni ya wenzake;
Kuchangamkia matumizi yafaayo ya ngeli ya U-ZI katika mawasiliano.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutambua nomino za ngeli ya U-ZI katika mnyororo wa nomino;
Kusoma sentensi zenye nomino za ngeli ya U-ZI katika jedwali la umoja na wingi;
Kutambua kiambishi cha upatanisho wa kisarufi cha ngeli ya U-ZI;
Kutunga sentensi katika umoja na wingi akitumia nomino za ngeli ya U-ZI.

Ni vitu gani katika mazingira yako vyenye majina yaliyo katika ngeli ya U-ZI?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 95
Mnyororo wa nomino
Jedwali la sentensi

Kutambua nomino za ngeli ya U-ZI; Kutambua viambishi vya upatanisho wa kisarufi; Kutunga sentensi zenye nomino za ngeli ya U-ZI

Kuandika
Kusikiliza na Kuzungumza

Viakifishi - Mabano
Uzungumzaji wa Kushawishi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua matumizi ya mabano katika matini;
Kueleza matumizi ya mabano;
Kutumia mabano ipasavyo katika kuakifisha matini;
Kufurahia matumizi yafaayo ya mabano katika matini mbalimbali.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma sentensi zenye mabano;
Kueleza matini iliyofungiwa kwa alama za mabano;
Kutambua matumizi ya mabano katika sentensi kuonyesha kisawe cha neno, kutoa ufafanuzi wa neno na kufungia nambari katika orodha;
Kuakifisha kifungu kwa kutumia mabano.

Mabano hutumiwa kufanya nini katika kuandika sentensi?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 93
Sentensi zenye mabano
Kifungu cha kuakifisha
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 89
Kifaa cha kidijitali
Jedwali la tathmini

Kutambua matumizi ya mabano; Kueleza matumizi ya mabano; Kutumia mabano ipasavyo kuakifisha

Kusoma

Kusoma kwa Kina - Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kueleza maana ya muundo wa shairi;
Kutambua vipengele vya muundo wa shairi;
Kuchambua muundo wa shairi kwa kutumia vipengele maalum;
Kuheshimu maoni ya wengine kuhusu muundo wa shairi;
Kufurahia kusoma mashairi.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma tena shairi "Misukosuko ya nini?";
Kujibu maswali kuhusiana na idadi ya beti, mishororo, vipande, mizani, vina na mtiririko wa mishororo ya mwisho;
Kusoma shairi lingine kutoka katika diwani iliyopendekezwa;
Kuchambua shairi kwa kuzingatia mandhari na muundo wa shairi.

Umewahi kusoma shairi kuhusu nini?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 92
Shairi "Misukosuko ya nini?"
Diwani iliyopendekezwa

Kutambua vipengele vya muundo wa shairi; Kuchambua muundo wa shairi; Uwasilishaji wa kazi kwa mwalimu

Sarufi
Kuandika

Ngeli na Upatanisho wa Kisarufi
Viakifishi - Kistari Kifupi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua nomino za ngeli ya YA-YA;
Kutambua viambishi vya upatanisho wa kisarufi vya ngeli ya YA-YA;
Kutumia nomino za ngeli ya YA-YA katika matini;
Kuheshimu maoni ya wenzake;
Kuchangamkia matumizi yafaayo ya ngeli ya YA-YA katika mawasiliano.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutambua nomino za ngeli ya YA-YA katika orodha ya maneno;
Kusoma sentensi zenye nomino za ngeli ya YA-YA katika umoja na wingi;
Kutambua kiambishi cha upatanisho wa kisarufi cha ngeli ya YA-YA;
Kutunga sentensi katika umoja na wingi akitumia nomino za ngeli ya YA-YA.

Ni vitu gani katika mazingira yako vyenye majina yaliyo katika ngeli ya YA-YA?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 96
Orodha ya nomino za ngeli ya YA-YA
Sentensi za umoja na wingi
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 94
Vifungu vyenye kistari kifupi
Karatasi za kuandikia

Kutambua nomino za ngeli ya YA-YA; Kutambua viambishi vya upatanisho wa kisarufi; Kutunga sentensi zenye nomino za ngeli ya YA-YA

MATUMIZI YA VIFAA VYA KIDIJITALI KATIKA BIASHARA

Kusikiliza na Kuzungumza

Kusikiliza kwa Kina - Sauti /j/ na /nj/

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua sauti /j/ na /nj/ katika maneno;
Kutamka maneno yenye sauti /j/ na /nj/ ipasavyo;
Kutofautisha sauti /j/ na /nj/ kimatamshi;
Kuchangamkia matamshi bora ya sauti /j/ na /nj/ katika mazungumzo ya kawaida.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutambua sauti /j/ na /nj/ katika maneno kwenye kapu la maneno;
Kunakili maneno aliyoyatambua na kupigia mstari sauti /j/ na /nj/;
Kumtamkia mwenzake maneno hayo;
Kumtamkia mwenzake maneno mengine anayojua yenye sauti /j/ na /nj/.

Ni maneno yapi unayoyajua yaliyo na sauti /j/ na /nj/?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 98
Kapu la maneno
Ujumbe wa kibiashara

Kutambua sauti /j/ na /nj/ katika maneno; Kutamka maneno yenye sauti /j/ na /nj/; Kutofautisha sauti /j/ na /nj/ kimatamshi

Kusoma
Sarufi

Ufahamu wa Kifungu cha Kushawishi
Ngeli na Upatanisho wa Kisarufi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kudondoa habari mahususi katika kifungu cha kushawishi;
Kueleza maana za maneno kama yalivyotumiwa katika kifungu cha kushawishi;
Kutumia msamiati unaotokana na kifungu cha kushawishi ipasavyo;
Kuchangamkia usomaji wa kifungu cha kushawishi ili kukuza hamu ya ujifunzaji.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma makala kuhusu Lena aliyeanzisha biashara;
Kudondoa habari muhimu kutoka kwenye kifungu kwa kujibu maswali;
Kueleza maana za maneno yaliyotumika katika kifungu;
Kutunga sentensi akitumia maneno hayo.

Je, unafanya nini ili kupata habari zilizoko katika kifungu cha kushawishi kwa usahihi?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 100
Makala ya Lena
Kamusi
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 105
Sentensi zenye nomino za ngeli ya LI
Chati ya maneno

Kudondoa habari mahususi; Kueleza maana za maneno; Kutumia msamiati unaotokana na kifungu

Kuandika

Insha za Kubuni - Masimulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kueleza ukuzaji wa wazo baina ya aya za insha ya masimulizi;
Kutambua vipengele vya ukuzaji wa wazo baina ya aya za insha ya masimulizi;
Kubainisha vipengele vya ukuzaji wa wazo baina ya aya za insha ya masimulizi;
Kupenda kutumia vipengele vya ukuzaji wa wazo baina ya aya za insha ya masimulizi.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma mojawapo ya insha za masimulizi zilizohifadhiwa kwenye potifolio;
Kueleza mawazo yalivyokuzwa baina ya aya;
Kutambua vipengele vya ukuzaji wa wazo katika insha aliyoisoma;
Kutambua wazo kuu, maelezo, mifano na hitimisho katika kila aya.

Je, unafanya nini ili kulikuza wazo baina ya aya za insha ya masimulizi?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 103
Insha za masimulizi zilizohifadhiwa
Karatasi za kuandikia

Kueleza ukuzaji wa wazo baina ya aya; Kutambua vipengele vya ukuzaji wa wazo; Kubainisha vipengele vya ukuzaji wa wazo

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Kusikiliza kwa Kina - Sauti /j/ na /nj/
Ufahamu wa Kifungu cha Kushawishi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutamka vitanzandimi vyenye sauti /j/ na /nj/ ipasavyo;
Kubuni vitanzandimi vinavyohusisha sauti /j/ na /nj/;
Kukariri vitanzandimi vyenye sauti /j/ na /nj/;
Kuchangamkia matamshi bora ya sauti /j/ na /nj/ katika mazungumzo ya kawaida.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusikiliza vitanzandimi vifuatavyo vikitamkwa na mwalimu au vikitamkwa kupitia kifaa cha kidijitali;
Kutamka vitanzandimi alivyosikiliza;
Kutumia jozi zenye sauti /j/ na /nj/ kubuni vitanzandimi;
Kukariri vitanzandimi alivyobuni.

Sauti /j/ na /nj/ zinatofautianaje?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 99
Kifaa cha kidijitali
Jozi za maneno zenye sauti /j/ na /nj/
KLB Top Scholar Kiswahili uk. 101
Jedwali la tathmini
Mtandao salama

Kutamka vitanzandimi vyenye sauti /j/ na /nj/; Kubuni vitanzandimi vyenye sauti /j/ na /nj/; Kukariri vitanzandimi vyenye sauti /j/ na /nj/

Sarufi

Ngeli na Upatanisho wa Kisarufi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua nomino za ngeli ya KU na PA-KU-MU;
Kutambua viambishi vya upatanisho wa kisarufi vya ngeli ya KU na PA-KU-MU;
Kutumia nomino za ngeli ya KU na PA-KU-MU katika matini;
Kuchangamkia matumizi yafaayo ya ngeli ya KU na PA-KU-MU katika mawasiliano.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kunakili sentensi zenye nomino za ngeli ya KU;
Kutambua viambishi vya upatanisho wa ngeli ya KU kwa kuvipigia mstari;
Kusoma nomino kwenye kadi;
Kutambua nomino za ngeli ya KU kutoka kwenye kadi;
Kutumia nomino katika ngeli ya KU kutunga sentensi;
Nakili sentensi zenye viambishi vya ngeli ya PA-KU-MU.

Je, viambishi vya ngeli ya PA-KU-MU vinatofautiana vipi?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 106
Sentensi zenye nomino za ngeli ya KU
Kadi za nomino
Sentensi zenye viambishi vya ngeli ya PA-KU-MU

Kutambua nomino za ngeli ya KU na PA-KU-MU; Kutambua viambishi vya upatanisho wa kisarufi; Kutunga sentensi zenye nomino za ngeli ya KU na PA-KU-MU

Kuandika
Kusikiliza na Kuzungumza

Insha za Kubuni - Masimulizi
Mazungumzo - Malumbano ya Utani

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kuandika insha ya masimulizi inayozingatia ukuzaji wa wazo baina ya aya;
Kufanya marekebisho ya insha ya masimulizi;
Kushirikiana na wenzake katika uandishi wa insha ya masimulizi;
Kufurahia kuandika insha za masimulizi zinazozingatia ukuzaji wa wazo baina ya aya.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kuandaa vidokezo vya insha ya masimulizi kuhusu "Mfanyabiashara alivyotumia vifaa vya kidijitali kuendeleza biashara";
Kuandika maelezo yatakayokuza kila kidokezo;
Kuandika insha ya masimulizi;
Kuwasomea wenzake insha aliyoandika ili wampe maoni yao.

Je, ni vipengele vipi vya ukuzaji wa wazo baina ya aya muhimu zaidi?

KLB Top Scholar Kiswahili uk. 104
Vidokezo vya insha
Karatasi za kuandikia
KLB Top Scholar Kiswahili Gredi ya 9 uk. 108
Picha
Maigizo ya malumbano ya utani
Kifaa cha kidijitali

Kuandika insha ya masimulizi; Kufanya marekebisho ya insha; Kuwasomea wenzake insha

KUKABILIANA NA MSONGO WA MAWAZO

Kusoma

Kusoma kwa Kina - Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kueleza maana ya wahusika katika fasihi.
Kutambua wahusika katika shairi.
Kujadili sifa za wahusika katika shairi.
Kuchangamkia kutambua wahusika katika mashairi mbalimbali.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kutaja majina ya watu katika novela au tamthilia alizosoma.
Kueleza maana ya wahusika.
Kusoma shairi "Uwele huu ni gani?" ukurasa wa 110.
Kutambua wahusika katika shairi alilosoma kwa kujibu maswali.

Je, wahusika ni nani katika kazi ya fasihi?

KLB Top Scholar Kiswahili Gredi ya 9 uk. 110
Diwani ya mashairi
Kamusi
Vifaa vya kidijitali

Kueleza maana ya wahusika katika fasihi Kutambua wahusika katika shairi Kujadili sifa za wahusika katika shairi

Sarufi
Kuandika

Vinyume vya Vihusishi
Barua ya Kuomba Kazi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kueleza maana ya vinyume vya vihusishi.
Kutambua vinyume vya vihusishi katika matini.
Kutumia vinyume vya vihusishi katika sentensi.
Kufurahia kutunga sentensi zenye vinyume vya vihusishi.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kulinganisha picha za A na B.
Kujadili na mwenzake uhusiano wa vitu katika picha za A na B.
Kueleza maana ya vinyume vya vihusishi.
Kutambua kihusishi na kinyume chake katika jedwali lililotolewa.

Je, vinyume vya vihusishi vinatumikaje katika sentensi?

KLB Top Scholar Kiswahili Gredi ya 9 uk. 115
Picha
Chati ya vihusishi na vinyume vyake
Majedwali
KLB Top Scholar Kiswahili Gredi ya 9 uk. 113
Kielelezo cha barua rasmi ya kuomba kazi
Chati ya vipengele vya barua rasmi
Kifaa cha kidijitali

Kueleza maana ya vinyume vya vihusishi Kutambua vihusishi na vinyume vyake Kuandika vihusishi na vinyume vyake

Kusikiliza na Kuzungumza

Mazungumzo - Malumbano ya Utani

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kueleza mambo yanayosimuliwa katika malumbano ya utani.
Kutambua vipengele vya uwasilishaji wa malumbano ya utani.
Kuwasilisha malumbano ya utani kwa kutumia vipengele vya kimsingi.
Kuchangamkia kuwasilisha malumbano ya utani kwa kutumia vipengele vya kimsingi.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kuigiza malumbano ya utani ya nyanya na mjukuu.
Kujadili na wenzake sifa za malumbano ya utani.
Kutambua vipengele vya uwasilishaji wa malumbano ya utani.
Kuwasilisha malumbano ya utani akizingatia vipengele vya uwasilishaji.

Je, ni nini vipengele vya kimsingi vya uwasilishaji wa malumbano ya utani?

KLB Top Scholar Kiswahili Gredi ya 9 uk. 109
Picha
Kifaa cha kidijitali
Chati ya vipengele vya uwasilishaji wa malumbano ya utani

Kuigiza malumbano ya utani Kutambua vipengele vya uwasilishaji wa malumbano ya utani Kuwasilisha malumbano ya utani

Kusoma
Sarufi

Kusoma kwa Kina - Ushairi
Vinyume vya Vihusishi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua wahusika katika shairi.
Kujadili sifa za wahusika katika shairi.
Kuchambua wahusika katika shairi.
Kuchangamkia kutambua wahusika katika mashairi mbalimbali.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma tena shairi "Uwele huu ni gani?"
Kujadili sifa za wahusika.
Kutambua hisia, tabia, na matendo ya wahusika.
Kusoma diwani ya mashairi iliyopendekezwa na mwalimu.
Kuchambua shairi moja kwa kuzingatia sifa za wahusika.

Je, ni vigezo gani vinatumika kutambua wahusika katika shairi?

KLB Top Scholar Kiswahili Gredi ya 9 uk. 111-112
Diwani ya mashairi
Chati ya sifa za wahusika
Kifaa cha kidijitali
KLB Top Scholar Kiswahili Gredi ya 9 uk. 116-117
Vifaa vya kidijitali
Orodha ya vihusishi na vinyume vyake
Kifungu cha ufahamu

Kutambua wahusika katika shairi Kujadili sifa za wahusika katika shairi Kuchambua shairi kutoka kwenye diwani

Kuandika

Barua ya Kuomba Kazi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
Kutambua vipengele vya barua rasmi ya kuomba kazi.
Kuandika barua rasmi ya kuomba kazi kwa kuzingatia vipengele vyake.
Kufurahia kuandika barua rasmi ya kuomba kazi.

Mwanafunzi aelekezwe:
Kusoma tena barua ya kuomba kazi iliyotolewa kielelezo.
Kutayarisha vidokezo vya barua rasmi ya kuomba kazi ya msimu ya kuuza bidhaa katika duka kuu.
Kuandika barua rasmi ya kuomba kazi hiyo akizingatia vipengele vyake pamoja na lugha ifaayo.
Kumweleza mwenzake barua yake ili atolewe maoni.

Je, ni vidokezo vipi vifaa kuzingatiwa kabla ya kuandika barua rasmi ya kuomba kazi?

KLB Top Scholar Kiswahili Gredi ya 9 uk. 114
Kielelezo cha barua ya kuomba kazi
Orodha ya vipengele vya barua rasmi
Kifaa cha kidijitali

Kuandika barua rasmi ya kuomba kazi Kutambua makosa katika barua Kurekebisha barua kulingana na maoni ya wenzake