MAADILI

Kusikiliza na Kuzungumza

Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kukariri shairi kwa kuzingatia matamshi na mahadhi mbalimbali
- Kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika shairi
- Kutumia msamiati uliotumiwa katika shairi kuboresha masiliano
- Kuonyesha ufahamu wa ujumbe katika shairi kwa kujibu maswali
- Kuchangamkia ushairi kama njia ya kujieleza kwa ufasaha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kukariri shairi kuhusu mada lengwa (maadili) kwa kuzingatia matamshi na mahadhi mbalimbali
- Kusikiliza shairi lengwa likikaririwa au kuimbwa na mwalimu, mgeni mwalikwa (mghani) au kupitia vifaa vya kidijitali
- Kushirikiana na wenzake kukariri au kuimba shairi kwa mahadhi mbalimbali
- Kutambua msamiati uliotumika katika ushairi kuhusu maadili (k.m. haki, usawa, heshima na uwajibikaji) na kuueleza akiwa peke yake au kwa kushirikiana na wenzake

Ushairi unaweza kuboresha mazungumzo yako vipi?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 94
Chati ya shairi la "Nawajibika"
Vifaa vya kidijitali
Kamusi

Kukariri shairi kwa kuzingatia mahadhi Kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika shairi Kujibu maswali kuhusu ujumbe wa shairi Kutumia msamiati wa shairi kutunga sentensi

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Makala

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua makala ya kusoma katika maktaba ili kuimarisha uchaguzi bora wa makala
- Kusoma makala mbalimbali ili kujenga ufasaha wa lugha
- Kufurahia kusoma makala mbalimbali ili kujenga ufasaha wa lugha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua makala mbalimbali kuhusu maadili
- Chagueni makala yanayowavutia miongoni mwa yale mliyotambua
- Someni makala mliyochagua
- Jadilini mmejifunza nini kutokana na makala hayo

Je, unafaa kuzingatia nini unapojichagulia makala ya kusoma?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 96
Makala mbalimbali
Vifaa vya kidijitali
Kamusi

Kutambua makala ya kusoma Kueleza ujumbe wa makala Kutambua msamiati muhimu katika makala Kutoa muhtasari wa makala

Sarufi

Ngeli ya U-YA

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua nomino katika ngeli ya U-YA ili kuzitofautisha na nomino katika ngeli nyingine
- Kuandika nomino za ngeli ya U-YA katika umoja na wingi
- Kuandika umoja na wingi wa mafungu ya maneno katika ngeli ya ngeli ya U-YA
- Kuchangamkia kutumia nomino za ngeli ya U-YA katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua nomino zinazoanza kwa herufi u- katika umoja na zinazoanza kwa ma- katika wingi
- Kutambua nomino katika ngeli ya U-YA kwenye chati, ubao, mti maneno, kapu la maneno au kifaa cha kidijitali
- Kupiga mstari viambishi vipatanishi vya ngeli ya U-YA katika sentensi
- Kujaza nafasi kwa viambishi vifaavyo vya ngeli ya U-YA

Je, nomino za ngeli ya U-YA huchukua viambishi gani katika sentensi?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 100
Kadi maneno
Chati ya nomino za ngeli ya U-YA
Picha zenye nomino za ngeli ya U-YA

Kutambua nomino za ngeli ya U-YA Kuandika nomino za ngeli ya U-YA katika umoja na wingi Kutambua viambishi vipatanishi vya ngeli ya U-YA Kujaza nafasi kwa viambishi sahihi vya ngeli ya U-YA

Kuandika

Insha ya Wasifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vipengele vya kimuundo vya insha za wasifu
- Kuandika insha ya wasifu kwa kuzingatia muundo na mtindo ufaao
- Kufurahia uandishi wa insha za wasifu ili kukuza stadi ya kuandika

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua insha ya wasifu kwa kurejelea vielelezo vya insha zilizoandikwa kwenye matini mbalimbali au tarakilishi
- Jadilini sehemu mbalimbali za insha ya wasifu vifuatavyo kwenye insha mliyosoma: kichwa, utangulizi, mwili na hitimisho
- Jikiteni jinsi mada yenyewe, utangulizi, mwili na hitimisho vinaweza kumwelezea mtu, kitu, mnyama au mahali

Unazingatia nini unapoandika insha ya wasifu?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 98
Insha za wasifu
Vifaa vya kidijitali
Mchoro wa muundo wa insha ya wasifu

Kutambua vipengele vya muundo vya insha ya wasifu Kuchora mchoro wa muundo wa insha ya wasifu Kueleza vipengele vinavyojenga insha ya wasifu Kutofautisha insha ya wasifu na aina nyingine za insha

Kusikiliza na Kuzungumza

Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kukariri shairi kwa kuzingatia matamshi na mahadhi mbalimbali
- Kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika shairi
- Kutumia msamiati uliotumiwa katika shairi kuboresha masiliano
- Kuonyesha ufahamu wa ujumbe katika shairi kwa kujibu maswali
- Kuchangamkia ushairi kama njia ya kujieleza kwa ufasaha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kushirikiana na wenzake kujadili ujumbe katika shairi
- Kujibu maswali yanayotokana na shairi alilosikiliza, aliloimba au kukariri
- Kutunga sentensi kwa kutumia msamiati alioujifunza kutoka kwa shairi
- Kukariri shairi mbele ya darasa akizingatia matamshi bora na mahadhi

Je, shairi linalohusiana na maadili lina umuhimu gani?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 95
Mashairi mbalimbali
Vifaa vya kidijitali
Uchati wa msamiati wa maadili

Kukariri shairi kwa usahihi Kutambua ujumbe katika shairi Kutumia msamiati wa shairi katika sentensi Kufanya tathmini ya shairi zilizokaririwa

Kusikiliza na Kuzungumza

Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kukariri shairi kwa kuzingatia matamshi na mahadhi mbalimbali
- Kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika shairi
- Kutumia msamiati uliotumiwa katika shairi kuboresha masiliano
- Kuonyesha ufahamu wa ujumbe katika shairi kwa kujibu maswali
- Kuchangamkia ushairi kama njia ya kujieleza kwa ufasaha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kushirikiana na wenzake kujadili ujumbe katika shairi
- Kujibu maswali yanayotokana na shairi alilosikiliza, aliloimba au kukariri
- Kutunga sentensi kwa kutumia msamiati alioujifunza kutoka kwa shairi
- Kukariri shairi mbele ya darasa akizingatia matamshi bora na mahadhi

Je, shairi linalohusiana na maadili lina umuhimu gani?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 95
Mashairi mbalimbali
Vifaa vya kidijitali
Uchati wa msamiati wa maadili

Kukariri shairi kwa usahihi Kutambua ujumbe katika shairi Kutumia msamiati wa shairi katika sentensi Kufanya tathmini ya shairi zilizokaririwa

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Makala

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua makala ya kusoma katika maktaba ili kuimarisha uchaguzi bora wa makala
- Kusoma makala mbalimbali ili kujenga ufasaha wa lugha
- Kufurahia kusoma makala mbalimbali ili kujenga ufasaha wa lugha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Tambua maneno usiyojua maana zake katika makala mliyosoma
- Tumia kamusi kueleza maana za msamiati huo
- Wasilisha kazi yako kwa mwalimu na wenzako
- Waombe wakutolee maoni

Unapenda kusoma makala ya aina gani?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 97
Kamusi
Makala mbalimbali
Vifaa vya kidijitali

Kutambua msamiati katika makala Kueleza maana ya msamiati kwa kutumia kamusi Kutoa maoni kuhusu ujumbe wa makala Kutumia msamiati katika sentensi

Sarufi

Ngeli ya U-YA

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua viambishi vipatanishi vya ngeli ya U-YA kwenye sentensi
- Kutumia nomino za ngeli ya U-YA katika umoja na wingi kwenye sentensi
- Kufurahia kutumia nomino katika hali ya ukubwa na udogo kwa usahihi ili kuimarisha mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- Tunga sentensi ukitumia nomino za ngeli ya U-YA katika umoja
- Andika sentensi ulizotunga katika wingi
- Wasomee wenzako sentensi ulizotunga
- Waombe wakutolee maoni
- Chagua jibu sahihi kujazia kila nafasi kwa viambishi vya ngeli ya U-YA

Je, ni nomino zipi hupatikana katika ngeli ya U-YA?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 101
Chati ya viambishi vya ngeli ya U-YA
Kadi maneno
Vifaa vya kidijitali

Kutunga sentensi sahihi akitumia nomino za ngeli ya U-YA Kujaza nafasi kwa viambishi sahihi vya ngeli ya U-YA Kuandika sentensi katika umoja na wingi Kufanyiana tathmini ya sentensi

Kuandika

Insha ya Wasifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vipengele vya kimuundo vya insha za wasifu
- Kuandika insha ya wasifu kwa kuzingatia muundo na mtindo ufaao
- Kufurahia uandishi wa insha za wasifu ili kukuza stadi ya kuandika

Mwanafunzi aelekezwe:
- Chagua mada ya kutungia insha ya wasifu
- Jadili kuhusu mada uliyochagua na wenzako darasani
- Andaa vidokezo ambavyo vitakuongoza kuandika insha ya wasifu kuhusu mada uliyochagua
- Andika insha ya wasifu kwa kuzingatia vidokezo ulivyoandaa

Je, ni mada gani zinafaa kuandikiwa insha ya wasifu?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 99
Vifaa vya kidijitali
Orodha ya vipengele vya insha ya wasifu
Miongozo ya kuandika insha ya wasifu

Kuandika insha ya wasifu kwa kuzingatia muundo ufaao Kutumia lugha ya kiubunifu kuandika insha Kusahihisha makosa katika insha Kutoa tathmini ya insha za wenzake

ELIMU YA MAZINGIRA

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Nahau: Nahau za Usafi na Mazingira
Kusoma kwa Mapana: Matini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua nahau za usafi na mazingira katika matini mbalimbali
- kufafanua maana za nahau mbalimbali za usafi na mazingira kwa kutoa mifano
- kutumia nahau za usafi na mazingira katika mawasiliano
- kuthamini matumizi ya nahau za usafi na mazingira katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutambua nahau za usafi na mazingira (k.v. angua kucha, penga kamasi, piga deki, piga sulu, piga mswaki, enda msalani) katika chati, michoro, picha, vikapu maneno, mti maneno au katika vyombo vya kidijitali
- kujadiliana na wenzake maana za nahau za usafi na mazingira na kutoa mifano
- kutumia nahau za usafi na mazingira kutunga sentensi akiwa pekee au kwa kushirikiana na wenzake
- kushirikiana na wenzake kujaza nafasi katika sentensi kwa kutumia nahau mwafaka

1. Je, ni nahau zipi zinahusu usafi? 2. Je, ni nahau zipi zinahusu mazingira?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 104
Picha za nahau mbalimbali
Kadi za maneno
Chati ya nahau
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 107
Picha za matini mbalimbali
Vitabu, magazeti na majarida
Vifaa vya kidijitali

Kutambua nahau za usafi na mazingira Kueleza maana za nahau Kutunga sentensi zenye nahau Kujaza nafasi kwa kutumia nahau

Kusoma
Sarufi

Kusoma kwa Mapana: Matini
Ngeli ya KU-KU

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua matini anazotaka kusoma kwenye maktaba
- kusoma matini ili kufaidika na ujumbe na lugha inayotumiwa
- kufurahia usomaji wa matini za aina mbalimbali ili kujenga utamaduni wa kusoma

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutembelea maktaba au mtandao salama kukusanya matini za kusoma
- kuchagua matini inayomvutia ili aisome
- kujaza jedwali la matini za aina mbalimbali (k.v. majarida, vitabu, magazeti)
- kueleza sababu zinazomfanya avutiwe na matini alizochagua
- kusoma kimyakimya matini aliyoichagua
- kueleza ujumbe unaojitokeza katika matini hiyo

1. Kwa nini matini hizo zinakuvutia? 2. Ni ujumbe gani unaoupata kutoka kwa matini uliyoisoma?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 107
Matini mbalimbali
Vifaa vya kidijitali
Maktaba
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 112
Picha za vitendo
Sentensi zilizo na nomino za ngeli ya KU-KU
Orodha ya nomino za ngeli ya KU-KU

Kutambua matini za kusoma Kueleza sababu za kuchagua matini fulani Kueleza ujumbe wa matini Kufanya muhtasari wa matini

Sarufi

Ngeli ya KU-KU

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua nomino katika ngeli ya KU-KU
- kuandika nomino za ngeli ya KU-KU katika umoja na wingi
- kuandika umoja na wingi wa mafungu ya maneno katika ngeli ya KU-KU
- kuchangamkia kutumia nomino za ngeli ya KU-KU katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha zinazoonyesha vitendo mbalimbali na kutaja vitendo hivyo
- kutaja nomino za ngeli ya KU-KU kutokana na vitendo katika picha
- kutaja nomino nyingine za ngeli ya KU-KU
- kuchagua nomino za ngeli ya KU-KU kwenye mti maneno
- kuunda nomino za ngeli ya KU-KU kwa kutumia kiambishi ku- na kitenzi
- kuandika sentensi katika umoja na wingi
- kutunga sentensi kwa kutumia nomino za ngeli ya KU-KU

1. Ni vipi tunaweza kuunda nomino za ngeli ya KU-KU? 2. Je, nomino za ngeli ya KU-KU zinatofautiana vipi na nomino za ngeli nyingine?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 113
Picha za vitendo
Mti maneno
Jedwali la kuundika nomino za ngeli ya KU-KU
Vifaa vya kidijitali

Kuunda nomino za ngeli ya KU-KU Kutambua nomino za ngeli ya KU-KU Kuandika sentensi katika umoja na wingi Kutunga sentensi zenye nomino za ngeli ya KU-KU

Kuandika
Kusikiliza na Kuzungumza

Kuandika Insha: Insha ya Maelezo
Nahau: Nahau za Usafi na Mazingira

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua insha za maelezo katika matini mbalimbali
- kuandika insha ya maelezo kwa kuzingatia muundo na mtindo ufaao
- kuchangamkia utungaji wa insha za maelezo ili kuimarisha uandishi bora

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusoma insha ya maelezo kuhusu jinsi ya kuhifadhi mazingira
- kujadili muundo wa insha ya maelezo
- kutambua utangulizi, mwili na hitimisho wa insha ya maelezo
- kutambua sifa za insha ya maelezo
- kueleza ujumbe wa insha hiyo
- kujifunza mambo muhimu yanayofaa kuzingatiwa katika kuandika insha ya maelezo

1. Je, ni shughuli gani zinazoweza kuandikiwa insha za maelezo? 2. Unazingatia nini ili kuandika insha nzuri ya maelezo?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 109
Matini ya insha ya maelezo
Mifano ya insha za maelezo
Chati ya muundo wa insha
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 105
Orodha ya nahau
Picha zinazoonyesha nahau mbalimbali
Vifaa vya kidijitali

Kutambua insha ya maelezo Kutambua sehemu za insha ya maelezo Kutaja sifa za insha ya maelezo Kueleza ujumbe wa insha

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Matini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua matini anazotaka kusoma kwenye maktaba
- kusoma matini ili kufaidika na ujumbe na lugha inayotumiwa
- kufurahia usomaji wa matini za aina mbalimbali ili kujenga utamaduni wa kusoma

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusoma matini aliyoichagua ili kupata ujumbe uliomo
- kueleza ujumbe wa matini hiyo kwa ufupi
- kuandika muhtasari wa matini aliyoisoma
- kuwasilisha muhtasari wake kwa wenzake ili wausikilize na kuutolea maoni
- kutoa maoni yake kuhusu matini aliyoisoma
- kujadiliana na wenzake kuhusu matini mbalimbali walizozisoma

1. Ulipata ujumbe gani kutoka kwa matini uliyosoma? 2. Unaweza kushauri wenzako wasome matini hiyo? Kwa nini?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 108
Matini mbalimbali
Daftari za wanafunzi
Vifaa vya kidijitali

Kueleza ujumbe wa matini aliyosoma Kuandika muhtasari wa matini Kuwasilisha muhtasari Kutoa maoni kuhusu matini

Sarufi

Ngeli ya KU-KU

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua viambishi vipatanishi vya ngeli ya KU-KU kwenye sentensi
- kuunda sentensi akitumia nomino za ngeli ya KU-KU katika umoja na wingi akizingatia upatanisho wa kisarufi
- kufurahia matumizi ya ngeli ya KU-KU katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutambua viambishi vya ngeli ya KU-KU katika sentensi kwa kuvipigia mstari au kuvikoleza rangi katika tarakilishi
- kutumia nomino za ngeli ya KU-KU katika sentensi akiwa na wenzake
- kusikiliza usomaji wa sentensi zilizoundwa kutokana na nomino za ngeli ya KU-KU
- kuunda sentensi kwa kutumia nomino ya ngeli ya KU-KU
- kujaza nafasi kwa kutumia viambishi vya ngeli ya KU-KU

1. Je, viambishi vya ngeli ya KU-KU hutumiwa vipi katika sentensi? 2. Kwa nini ni muhimu kujua viambishi vipatanishi vya ngeli ya KU-KU?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 115
Sentensi zenye viambishi vya ngeli ya KU-KU
Vifaa vya kidijitali
Tepurekoda au kinasasauti

Kutambua viambishi vipatanishi vya ngeli ya KU-KU Kuunda sentensi zenye nomino za ngeli ya KU-KU Kujaza nafasi kwa viambishi vya ngeli ya KU-KU Kutofautisha umoja na wingi wa ngeli ya KU-KU

Sarufi

Ngeli ya KU-KU

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua viambishi vipatanishi vya ngeli ya KU-KU kwenye sentensi
- kuunda sentensi akitumia nomino za ngeli ya KU-KU katika umoja na wingi akizingatia upatanisho wa kisarufi
- kufurahia matumizi ya ngeli ya KU-KU katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusikiliza sentensi zikisomwa katika kiungo kilichotolewa
- kutambua nomino za ngeli ya KU-KU kwenye sentensi alizosikiliza
- kutumia kiambishi cha ngeli ya KU-KU kujaza kila nafasi kwa usahihi
- kuandika nomino tano za ngeli ya KU-KU
- kuchagua nomino ya ngeli ya KU-KU kwenye orodha iliyotolewa kujazia kila pengo
- kutunga sentensi zenye nomino za ngeli ya KU-KU

1. Je, kuna nomino gani nyingine za ngeli ya KU-KU ambazo hujazitaja bado? 2. Je, ni viambishi gani vya ngeli ya KU-KU hutumika katika umoja na wingi?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 116
Kiungo cha sauti:
Orodha ya nomino za ngeli ya KU-KU
Sentensi zenye nafasi za kujaza

Kujaza nafasi kwa viambishi vya ngeli ya KU-KU Kutambua nomino za ngeli ya KU-KU Kutunga sentensi zenye nomino za ngeli ya KU-KU Kufafanua matumizi ya viambishi vya ngeli ya KU-KU

Kuandika

Kuandika Insha: Insha ya Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua insha za maelezo katika matini mbalimbali
- kuandika insha ya maelezo kwa kuzingatia muundo na mtindo ufaao
- kuchangamkia utungaji wa insha za maelezo ili kuimarisha uandishi bora

Mwanafunzi aelekezwe:
- kujadili mada mbalimbali kuhusu mazingira zinazoweza kuandikiwa insha ya maelezo
- kuchagua mada kati ya zile zilizojadiliwa
- kuandaa vidokezo vitakavyomwongoza kuandika insha hiyo
- kuandika insha isiyopungua maneno 150 kuhusu mada aliyoichagua
- kusoma insha aliyoandika kwa wenzake ili waitolee maoni
- kurekebisha insha kulingana na maoni ya wenzake
- kuhifadhi insha hiyo katika potifolio

1. Je, ni vipengele gani muhimu vya kuzingatia katika kuandika insha ya maelezo? 2. Kwa nini ni muhimu kutunza mazingira?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 111
Daftari la mwanafunzi
Mifano ya insha za maelezo
Vidokezo vya kuandaa insha

Kuandika insha ya maelezo Kuzingatia sifa za insha ya maelezo Kutumia vidokezo kuandika insha Kuwasilisha insha Kurekebisha insha

NDEGE WA PORINI

Kusikiliza na Kuzungumza

Visawe

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua maneno matatu yenye maana sawa katika matini
- kutumia visawe ifaavyo katika mawasiliano
- kuthamini matumizi ya visawe katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutambua maneno matatu yenye maana sawa (k.v. nyumbani, mastakimu, chengo; barabara, tariki, baraste; jitimai, huzuni, simanzi) kwa kutumia kapu la maneno, kadi za maneno, mti maneno au kuburura kwa kutumia tarakilishi
- kueleza maana ya maneno matatu yenye maana sawa akiwa na wenzake
- kuambatanisha maneno matatu yenye maana sawa kutoka kapu maneno, mti maneno, ubao, chati, vyombo vya kidijitali, kadi maneno
- kuhusisha visawe na vifaa halisi, picha, michoro kwenye chati, kitabu au vyombo vya kidijitali
- kujadili visawe mbalimbali katika vikundi

Unajua maneno gani yenye maana sawa?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 118
Picha za ndege wa porini
Kadi za maneno
Kapu la maneno
Mti maneno
Vifaa vya kidijitali

Kutambua maneno matatu yenye maana sawa Kueleza maana ya visawe Kuambatanisha maneno matatu yenye maana sawa Kutunga sentensi kwa kutumia visawe

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu: Mchezo wa Kuigiza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua mchezo wa kuigiza katika matini
- kusoma mchezo mfupi wa kuigiza kwa ufasaha
- kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika mchezo wa kuigiza
- kuonyesha ufahamu wa mchezo wa kuigiza kwa kujibu maswali
- kuigiza mchezo mfupi ili kukuza uwezo wa kujieleza
- kufurahia kusoma michezo na kuigiza

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusoma mchezo wa kuigiza kuhusu ndege wa porini "SHIDA TUNAZOKABILIANA NAZO"
- kueleza maana ya mchezo wa kuigiza
- kujadili ujumbe wa mchezo wa kuigiza
- kutaja wahusika watano waliotajwa kwenye mchezo wa kuigiza
- kuonyesha maelekezo yaliyotumika katika mchezo wa kuigiza
- kujadili maana za maneno kama yalivyotumika katika mchezo wa kuigiza
- kuigiza mchezo uliosomwa

1. Umewahi kusoma michezo ipi ya kuigiza? 2. Unakumbuka nini katika mchezo uliowahi kuusoma? 3. Kusoma michezo ya kuigiza kuna umuhimu gani?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 121
Mchezo wa kuigiza "SHIDA TUNAZOKABILIANA NAZO"
Orodha ya wahusika
Vifaa vya kidijitali

Kutambua mchezo wa kuigiza Kutaja wahusika kwenye mchezo wa kuigiza Kueleza maana ya maneno Kujibu maswali kutoka kwa mchezo wa kuigiza Kuigiza mchezo wa kuigiza

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu: Mchezo wa Kuigiza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua mchezo wa kuigiza katika matini
- kusoma mchezo mfupi wa kuigiza kwa ufasaha
- kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika mchezo wa kuigiza
- kuonyesha ufahamu wa mchezo wa kuigiza kwa kujibu maswali
- kuigiza mchezo mfupi ili kukuza uwezo wa kujieleza
- kufurahia kusoma michezo na kuigiza

Mwanafunzi aelekezwe:
- kueleza maana za maneno kama vile 'mwewe', 'mbuni', 'chiriku', 'kasuku' na 'kukuziwa' jinsi yalivyotumika katika mchezo wa kuigiza
- kuandika ujumbe wa mchezo wa kuigiza kwa ufupi
- kuwasilisha muhtasari wa mchezo wa kuigiza kwa wenzake ili wautolee maoni
- kuigiza mchezo wa kuigiza kwa kuhakikisha wametilia mkazo maelekezo yaliyotolewa
- kusoma video ya mchezo wa kuigiza katika mtandao salama
- kujadili maelekezo yaliyotumiwa kwenye mchezo huo

1. Je, ujumbe wa mchezo wa kuigiza "SHIDA TUNAZOKABILIANA NAZO" ni upi? 2. Ni matatizo gani yanayowakumba ndege wa porini?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 123
Mchezo wa kuigiza ulioandikwa
Video za mchezo wa kuigiza
Kamusi ya Kiswahili

Kueleza maana ya maneno Kuandika muhtasari wa mchezo wa kuigiza Kuigiza mchezo wa kuigiza kwa kuzingatia maelekezo Kujadili ujumbe wa mchezo wa kuigiza

Sarufi

Mnyambuliko wa Vitenzi: Kauli ya Kutendewa

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vitenzi katika hali ya kutendewa katika matini ili kuvitofautisha
- kutumia vitenzi katika hali ya kutendewa ipasavyo anapowasiliana
- kuchangamkia matumizi ya vitenzi katika hali ya kutendewa katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha zinazoonyesha vitendo vinavyofanyiwa watu (k.v. somewa, pewa, bebewa, ombewa)
- kujadili vitendo vinavyofanyiwa wahusika katika picha
- kueleza kuwa vitenzi somewa, pewa, bebewa na ombewa viko katika kauli ya kutendewa
- kutambua vitenzi katika kauli ya kutendewa kwenye orodha ya vitenzi (chorewa, limia, pikiwa, imbia, andikiwa)
- kupigia mstari vitenzi katika kauli ya kutendewa kwenye sentensi
- kuchagua sentensi zilizotumia vitenzi katika kauli ya kutendewa

Je, vitenzi vinabadilika vipi vikiongezewa viambishi?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 128
Picha zinazoonyesha watu wakifanyiwa vitendo
Orodha ya vitenzi
Sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendewa

Kutambua vitenzi katika hali ya kutendewa Kupigia mstari vitenzi katika kauli ya kutendewa Kuchagua sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendewa Kueleza maana ya kauli ya kutendewa

Sarufi

Mnyambuliko wa Vitenzi: Kauli ya Kutendewa

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vitenzi katika hali ya kutendewa katika matini ili kuvitofautisha
- kutumia vitenzi katika hali ya kutendewa ipasavyo anapowasiliana
- kuchangamkia matumizi ya vitenzi katika hali ya kutendewa katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kuambatanisha vitenzi katika kauli ya kutenda na kutendewa (anda - andikiwa, zima - zimiwa)
- kutaja vitenzi vingine vitano vilivyo katika kauli ya kutendewa
- kunyambua vitenzi katika kauli ya kutendewa (pima - pimiwa, cheza - chezewa)
- kutunga sentensi katika kauli ya kutendewa akitumia vitenzi mbalimbali
- kuwasomea wenzake sentensi alizozitunga ili wazitolee maoni

1. Je, unaweza kutaja vitenzi vilivyo katika kauli ya kutendewa? 2. Kauli ya kutendewa inatusaidiaje katika kuwasiliana?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 129
Jedwali la vitenzi katika kauli ya kutenda na kutendewa
Sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendewa
Daftari la mwanafunzi

Kuambatanisha vitenzi katika kauli ya kutenda na kutendewa Kunyambua vitenzi katika kauli ya kutendewa Kutunga sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendewa Kuwasomea wenzake sentensi

Sarufi

Mnyambuliko wa Vitenzi: Kauli ya Kutendeka

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vitenzi katika hali ya kutendeka katika matini ili kuvitofautisha
- kutumia vitenzi katika hali ya kutendeka ipasavyo anapowasiliana
- kuchangamkia matumizi ya vitenzi katika hali ya kutendeka katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha zinazoonyesha vitendo (futika, funguka, shoneka, limika)
- kujadili kinachofanyika kwenye picha hizo
- kusoma vitenzi kwenye picha hizo
- kueleza kwamba vitenzi hivyo viko katika kauli ya kutendeka
- kutaja vitenzi vitano vingine katika kauli ya kutendeka
- kuchagua vitenzi katika kauli ya kutendeka kwenye chati
- kupigia mstari vitenzi katika kauli ya kutendeka kwenye sentensi
- kuchagua sentensi zilizo na vitenzi katika kauli ya kutendeka

Je, ni vitenzi vipi viko kwenye kauli ya kutendeka?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 130
Picha zinazoonyesha vitendo katika kauli ya kutendeka
Chati ya vitenzi
Sentensi zenye vitenzi vya kauli ya kutendeka

Kutambua vitenzi katika kauli ya kutendeka Kutaja vitenzi katika kauli ya kutendeka Kupigia mstari vitenzi katika kauli ya kutendeka Kuchagua sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendeka

Kuandika

Insha za Masimulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kueleza sifa za insha ya masimulizi ili kuibainisha
- kuandika insha ya masimulizi kwa kufuata kanuni zifaazo
- kuchangamkia utunzi mzuri

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusoma insha ya masimulizi kuhusu "CHANZO CHA TABIA ZA NDEGE"
- kutambua sifa za insha ya masimulizi
- kupambanua sehemu za insha hiyo (mada, utangulizi, mwili, hitimisho)
- kujadili maudhui ya insha hiyo
- kuandika vidokezo vya insha tofauti ya masimulizi kuhusu ndege wa porini
- kujadiliana na wenzake kuhusu vidokezo hivyo

Ni mambo gani unayozingatia ili kuandika insha ya masimulizi ya kuvutia?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 126
Insha ya masimulizi "CHANZO CHA TABIA ZA NDEGE"
Chati ya sifa za insha ya masimulizi
Daftari la mwanafunzi

Kutambua sifa za insha ya masimulizi Kupambanua sehemu za insha ya masimulizi (mada, utangulizi, mwili, hitimisho) Kueleza maudhui ya insha ya masimulizi Kuandika vidokezo vya insha ya masimulizi

Kusikiliza na Kuzungumza

Visawe

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua maneno matatu yenye maana sawa katika matini
- kutumia visawe ifaavyo katika mawasiliano
- kuthamini matumizi ya visawe katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kuchagua kundi la maneno lenye visawe pekee (k.v. kandanda, kabumbu, soka)
- kueleza maana ya maneno aliyochagua
- kutaja visawe vingine vitatu anavyojua
- kushiriki katika mchezo ambapo mmoja anataja neno na mwingine anataja visawe viwili vya neno hilo
- kuambatanisha kila neno na visawe vyake kwenye jedwali
- kutamka sentensi upya kwa kutumia visawe vya maneno yaliyopigiwa mstari

1. Je, mtu anaweza kutumia visawe wapi? 2. Kwa nini visawe ni muhimu katika lugha?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 119
Kadi za visawe
Jedwali la kuambatanisha maneno na visawe
Sentensi zenye maneno yaliyopigiwa mstari

Kuchagua maneno yenye visawe Kutaja visawe vya maneno Kuambatanisha maneno na visawe vyake Kutumia visawe katika sentensi

Kusikiliza na Kuzungumza

Visawe

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua maneno matatu yenye maana sawa katika matini
- kutumia visawe ifaavyo katika mawasiliano
- kuthamini matumizi ya visawe katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kuchagua kundi la maneno lenye visawe pekee (k.v. kandanda, kabumbu, soka)
- kueleza maana ya maneno aliyochagua
- kutaja visawe vingine vitatu anavyojua
- kushiriki katika mchezo ambapo mmoja anataja neno na mwingine anataja visawe viwili vya neno hilo
- kuambatanisha kila neno na visawe vyake kwenye jedwali
- kutamka sentensi upya kwa kutumia visawe vya maneno yaliyopigiwa mstari

1. Je, mtu anaweza kutumia visawe wapi? 2. Kwa nini visawe ni muhimu katika lugha?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 119
Kadi za visawe
Jedwali la kuambatanisha maneno na visawe
Sentensi zenye maneno yaliyopigiwa mstari

Kuchagua maneno yenye visawe Kutaja visawe vya maneno Kuambatanisha maneno na visawe vyake Kutumia visawe katika sentensi

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu: Mchezo wa Kuigiza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua mchezo wa kuigiza katika matini
- kusoma mchezo mfupi wa kuigiza kwa ufasaha
- kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika mchezo wa kuigiza
- kuonyesha ufahamu wa mchezo wa kuigiza kwa kujibu maswali
- kuigiza mchezo mfupi ili kukuza uwezo wa kujieleza
- kufurahia kusoma michezo na kuigiza

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutafuta video ya mchezo wa kuigiza katika mtandao salama
- kutaja wahusika katika mchezo huo wa kuigiza
- kueleza maelekezo yaliyotumiwa katika mchezo huo wa kuigiza
- kuandika ujumbe wa mchezo huo wa kuigiza kwa ufupi
- kusomea wenzake ujumbe huo ili wautolee maoni
- kuendelea kufanya mazoezi ya kuigiza mchezo alichosoma kwa kutumia maelekezo yafaayo

1. Kwa nini maelekezo ni muhimu katika mchezo wa kuigiza? 2. Ni maelekezo gani yaliyotumiwa katika mchezo wa kuigiza uliotazama?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 125
Video ya mchezo wa kuigiza
Kifaa cha kidijitali cha kutazama video
Mtandao salama

Kutaja wahusika katika mchezo wa kuigiza Kueleza maelekezo katika mchezo wa kuigiza Kuandika ujumbe wa mchezo wa kuigiza Kuigiza mchezo kwa kuzingatia maelekezo

Sarufi

Mnyambuliko wa Vitenzi: Kauli ya Kutendana

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vitenzi katika hali ya kutendana katika matini ili kuvitofautisha
- kutumia vitenzi katika hali ya kutendana ipasavyo anapowasiliana
- kuchangamkia matumizi ya vitenzi katika hali ya kutendana katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha zinazoonyesha vitendo (salimiana, agana)
- kujadili kinachotendeka kwenye picha hizo
- kusoma vitenzi kwenye picha hizo
- kueleza kuwa vitenzi hivyo viko katika kauli ya kutendana
- kutaja vitenzi vingine vitano katika kauli ya kutendana
- kuchora duara kwenye vitenzi katika kauli ya kutendana kwenye mraba
- kupigia mstari vitenzi vilivyo katika kauli ya kutendana kwenye sentensi

Kauli ya kutendana huonyesha nini?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 133
Picha zinazoonyesha vitendo katika kauli ya kutendana
Mraba wenye vitenzi mbalimbali
Sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendana

Kutambua vitenzi katika kauli ya kutendana Kutaja vitenzi katika kauli ya kutendana Kupigia mstari vitenzi katika kauli ya kutendana Kuchagua sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendana

Sarufi

Mnyambuliko wa Vitenzi: Kutendewa, Kutendeka na Kutendana

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vitenzi katika hali ya kutendewa, kutendeka na kutendana katika matini ili kuvitofautisha
- kutumia vitenzi katika hali ya kutendewa, kutendeka na kutendana ipasavyo anapowasiliana
- kuchangamkia matumizi ya vitenzi katika hali ya kutendewa, kutendeka na kutendana katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kubainisha kauli za kutendewa, kutendeka na kutendana kwa vitenzi mbalimbali
- kutumia jedwali lililopeanwa kunyambua vitenzi katika kauli tatu: kutenda, kutendewa, kutendeka na kutendana
- kujaza nafasi kwa vitenzi katika kauli mwafaka
- kutunga sentensi kutumia vitenzi katika kauli ya kutendewa, kutendeka na kutendana
- kuwasilisha kazi yake kwa mwalimu

1. Ni tofauti gani kati ya vitenzi katika kauli ya kutendewa, kutendeka na kutendana? 2. Ni kauli ipi unaipenda zaidi kati ya kauli ya kutendewa, kutendeka na kutendana? Kwa nini?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 136
Jedwali la kunyambua vitenzi katika kauli mbalimbali
Sentensi zenye nafasi za kujaza
Daftari la mwanafunzi

Kunyambua vitenzi katika kauli ya kutendewa, kutendeka na kutendana Kujaza nafasi kwa vitenzi katika kauli mwafaka Kutunga sentensi kutumia vitenzi katika kauli mbalimbali Kubainisha tofauti kati ya kauli mbalimbali

Kuandika

Insha za Masimulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kueleza sifa za insha ya masimulizi ili kuibainisha
- kuandika insha ya masimulizi kwa kufuata kanuni zifaazo
- kuchangamkia utunzi mzuri

Mwanafunzi aelekezwe:
- kuzingatia vidokezo alivyoandaa kuandika insha ya masimulizi kuhusu "Ziara ya Kuona Ndege wa Porini"
- kuandika insha isiyopungua maneno 150 kwa kuzingatia vigezo kama vile mada, utangulizi, mwili, na hitimisho
- kusoma insha aliyoandika kwa wenzake ili waisome na kuitolea maoni
- kurekebisha insha yake kulingana na maoni ya wenzake
- kuhifadhi nakala safi ya insha hiyo katika potifolio

Je, ni sifa zipi muhimu za insha ya masimulizi?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 127
Vidokezo vya insha ya masimulizi
Daftari la mwanafunzi
Potifolio

Kuandika insha ya masimulizi Kuzingatia muundo wa insha ya masimulizi Kusoma na kurekebisha insha ya masimulizi Kuhifadhi insha katika potifolio

MAGONJWA

Kusikiliza na Kuzungumza

Mazungumzo ya Kimuktadha: Miktadha Rasmi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua miktadha mbalimbali kunakotumiwa lugha rasmi ili kukuza mawasiliano
- kutumia lugha katika miktadha rasmi ili kufanikisha mawasiliano
- kuchangamkia matumizi ya lugha katika miktadha rasmi

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha zinazoonyesha watu katika miktadha rasmi (k.v. hospitalini, ofisini, mahakamani, bungeni)
- kueleza mahali ambako watu wapo katika picha hizo
- kueleza kama mazingira hayo ni rasmi au sio rasmi
- kuchagua miktadha rasmi kutoka kwa orodha iliyopeanwa
- kutaja mahali pengine ambapo lugha rasmi inaweza kutumiwa

Tunaitumia lugha rasmi wakati gani?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 138
Picha za watu katika miktadha mbalimbali
Orodha ya miktadha rasmi na yasiyo rasmi
Chati ya miktadha rasmi

Kutambua miktadha rasmi Kutofautisha miktadha rasmi na yasiyo rasmi Kutaja mahali ambapo lugha rasmi hutumiwa Kueleza sababu za kutumia lugha rasmi

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Matini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua matini za aina mbalimbali za kusoma na kuchagua zinazomvutia
- kusoma matini alizochagua ili kufaidika na ujumbe na lugha iliyotumiwa
- kufurahia usomaji wa aina mbalimbali za matini ili kupanua mawazo yake

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutembelea maktaba au mtandao salama
- kuchagua matini zinazomvutia
- kujaza jedwali la matini alizozichagua (k.v. majarida, vitabu, magazeti)
- kueleza sababu zinazomfanya avutiwe na matini hizo
- kusoma kimyakimya matini alizozichagua
- kueleza ujumbe unaojitokeza katika matini hizo

1. Ni habari zipi unazopenda kusoma kwenye matini? 2. Unachagua matini hizo kwa nini?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 141
Majarida, vitabu na magazeti
Jedwali la matini mbalimbali
Mtandao salama

Kuchagua matini zinazowavutia Kujaza jedwali la matini alizochagua Kueleza sababu za kuchagua matini fulani Kusoma matini aliyochagua

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Matini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua matini za aina mbalimbali za kusoma na kuchagua zinazomvutia
- kusoma matini alizochagua ili kufaidika na ujumbe na lugha iliyotumiwa
- kufurahia usomaji wa aina mbalimbali za matini ili kupanua mawazo yake

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusoma kimyakimya matini alizozichagua
- kueleza ujumbe unaojitokeza katika matini hizo
- kuandika ujumbe wa matini hizo kwa ufupi
- kuwasilisha muhtasari aliandika kwa wenzake
- kuomba wenzake wautoe muhtasari huo maoni
- kujadiliana na wenzake kuhusu ujumbe wa matini walizosoma

1. Je, ungehimiza mtu mwingine kusoma matini uliyosoma? Kwa nini? 2. Matini yako inakufunza nini kuhusu magonjwa?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 141
Matini alizochagua mwanafunzi
Daftari la mwanafunzi
Vifaa vya kidijitali

Kusoma matini aliyochagua Kueleza ujumbe wa matini aliyosoma Kuandika muhtasari wa matini Kuwasilisha muhtasari kwa wenzake

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Matini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua matini za aina mbalimbali za kusoma na kuchagua zinazomvutia
- kusoma matini alizochagua ili kufaidika na ujumbe na lugha iliyotumiwa
- kufurahia usomaji wa aina mbalimbali za matini ili kupanua mawazo yake

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusoma kimyakimya matini alizozichagua
- kueleza ujumbe unaojitokeza katika matini hizo
- kuandika ujumbe wa matini hizo kwa ufupi
- kuwasilisha muhtasari aliandika kwa wenzake
- kuomba wenzake wautoe muhtasari huo maoni
- kujadiliana na wenzake kuhusu ujumbe wa matini walizosoma

1. Je, ungehimiza mtu mwingine kusoma matini uliyosoma? Kwa nini? 2. Matini yako inakufunza nini kuhusu magonjwa?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 141
Matini alizochagua mwanafunzi
Daftari la mwanafunzi
Vifaa vya kidijitali

Kusoma matini aliyochagua Kueleza ujumbe wa matini aliyosoma Kuandika muhtasari wa matini Kuwasilisha muhtasari kwa wenzake

Sarufi

Vinyume vya Vitenzi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vinyume vya vitenzi katika matini
- kuunda sentensi kwa kutumia vinyume vya vitenzi
- kuchangamkia matumizi ya vinyume vya vitenzi katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha mbalimbali zinazoonyesha vitendo kinyume (k.v. simama-keti, cheka-lia)
- kujadili kinachoonekana katika picha
- kutaja vitenzi vinavyoweza kutumika kuelezea hali katika picha za sehemu A na B
- kueleza kuwa picha za sehemu B ni vinyume vya sehemu A
- kuambatanisha kila kitenzi na kinyume chake
- kuchagua maneno ambayo ni vitenzi kwenye chati
- kutaja vinyume vya vitenzi vilivyochaguliwa

Je, vitenzi gani unavyoweza kutambua vinyume vyake?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 145
Picha zinazoonyesha vitendo kinyume
Jedwali la vitenzi na vinyume vyake
Chati ya maneno mbalimbali
Sentensi zenye vitenzi

Kutambua vinyume vya vitenzi Kuambatanisha vitenzi na vinyume vyake Kuchagua maneno ambayo ni vitenzi Kueleza uhusiano kati ya vitenzi

Sarufi

Vinyume vya Vitenzi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vinyume vya vitenzi katika matini
- kuunda sentensi kwa kutumia vinyume vya vitenzi
- kuchangamkia matumizi ya vinyume vya vitenzi katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha za shangazi anaanika nguo na shangazi anaanua nguo
- kusoma sentensi zilizo chini ya picha hizo
- kupigia mstari vitenzi katika sentensi alizosoma
- kueleza uhusiano uliopo kati ya vitenzi hivyo
- kuandika sentensi upya kwa kutumia vinyume vya vitenzi vilivyopigiwa mstari
- kutumia kinyume cha kitenzi kilicho mabanoni kujazia nafasi
- kutunga sentensi kutumia vinyume vya vitenzi

1. Ni vipi tunavyoundua vinyume vya vitenzi? 2. Matumizi ya vinyume vya vitenzi yana umuhimu gani katika mawasiliano?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 146
Picha za shangazi akianika na kuanua nguo
Sentensi zenye vitenzi vilivyopigiwa mstari
Sentensi zenye nafasi za kujaza
Orodha ya vitenzi

Kutambua vitenzi katika sentensi Kuandika sentensi kwa kutumia vinyume vya vitenzi Kujaza nafasi kwa kutumia vinyume vya vitenzi Kutunga sentensi zenye vinyume vya vitenzi

Kuandika

Insha za Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vifungu vya maelezo vilivyoandikwa kwenye matini mbalimbali
- kuandika insha ya maelezo kwa kufuata mtindo na muundo ufaao
- kuchangamkia utunzi mzuri wenye ujumbe mahususi

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusoma insha ya maelezo kuhusu jinsi ya kudhibiti magonjwa
- kutaja mada ya insha hiyo
- kujadili ujumbe wa insha hiyo
- kutambua muundo wa insha hiyo (kichwa, utangulizi, mwili, hitimisho)
- kueleza sifa za insha ya maelezo
- kubainisha vipengele muhimu katika insha ya maelezo

1. Je, umewahi kuandika insha ya maelezo? 2. Uliandika insha ya maelezo kuhusu mada gani?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 142
Insha ya maelezo kuhusu jinsi ya kudhibiti magonjwa
Chati ya muundo wa insha ya maelezo
Orodha ya sifa za insha ya maelezo

Kutambua vipengele vya insha ya maelezo Kubainisha utangulizi, mwili na hitimisho wa insha Kueleza ujumbe wa insha ya maelezo Kueleza sifa za insha ya maelezo

Kusikiliza na Kuzungumza

Mazungumzo ya Kimuktadha: Miktadha Rasmi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua miktadha mbalimbali kunakotumiwa lugha rasmi ili kukuza mawasiliano
- kutumia lugha katika miktadha rasmi ili kufanikisha mawasiliano
- kuchangamkia matumizi ya lugha katika miktadha rasmi

Mwanafunzi aelekezwe:
- kuigiza mazungumzo kati ya daktari na mgonjwa kwenye hospitali
- kutambua mambo yanayofanyika katika mazungumzo hayo
- kutaja wahusika katika mazungumzo hayo
- kueleza muktadha wa mazungumzo hayo
- kueleza lugha ya heshima na adabu iliyotumika katika mazungumzo hayo
- kueleza umuhimu wa kutumia lugha ya heshima na adabu katika mazungumzo

1. Je, mazungumzo rasmi huwa na wahusika wa aina gani? 2. Kwa nini ni muhimu kutumia lugha ya heshima na adabu katika mazungumzo?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 139
Mazungumzo kati ya daktari na mgonjwa
Vifaa vya kidijitali kwa maigizo
Chati ya sifa za lugha rasmi

Kuigiza mazungumzo rasmi Kutambua wahusika katika mazungumzo Kutaja sifa za lugha rasmi Kutumia lugha ya heshima na adabu

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Matini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua matini za aina mbalimbali za kusoma na kuchagua zinazomvutia
- kusoma matini alizochagua ili kufaidika na ujumbe na lugha iliyotumiwa
- kufurahia usomaji wa aina mbalimbali za matini ili kupanua mawazo yake

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutembelea mtandao salama na kutafuta matini kuhusu magonjwa
- kusoma matini anazochagua
- kueleza maana za maneno mapya anayopata kutoka kwenye matini
- kujadili ujumbe wa matini hizo na wenzake
- kuandika muhtasari wa matini alizosoma
- kushirikisha wenzake kuhusu mambo muhimu aliyojifunza kutoka kwa matini

1. Ni maneno gani mapya umejifunza kutoka kwa matini uliyosoma? 2. Unaweza kueleza ujumbe wa matini uliyosoma kwa njia gani?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 142
Mtandao salama
Matini mbalimbali za kidijitali
Kamusi ya Kiswahili

Kutafuta matini katika mtandao salama Kusoma matini aliyochagua Kueleza maana za maneno mapya Kuandika muhtasari wa matini

Sarufi

Vinyume vya Vitenzi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vinyume vya vitenzi katika matini
- kuunda sentensi kwa kutumia vinyume vya vitenzi
- kuchangamkia matumizi ya vinyume vya vitenzi katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kukamilisha jedwali la vitenzi na vinyume vyake
- kusoma sentensi zilizopeanwa
- kuandika sentensi hizo upya kwa kutumia vinyume vya vitenzi katika sentensi
- kuchagua miktadha rasmi kutoka orodha iliyopeanwa
- kuandika mifano ya miktadha rasmi
- kuambatanisha vitenzi na vinyume vyake

1. Je, ni vinyume vipi vya vitenzi vilivyopigiwa mstari kwenye sentensi? 2. Magonjwa hutokana na nini?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 147
Jedwali la vitenzi na vinyume vyake
Sentensi zenye vitenzi
Orodha ya miktadha
Daftari la mwanafunzi

Kukamilisha jedwali la vitenzi na vinyume vyake Kuandika sentensi kwa kutumia vinyume vya vitenzi Kuchagua miktadha rasmi Kuambatanisha vitenzi na vinyume vyake

Kuandika

Insha za Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vifungu vya maelezo vilivyoandikwa kwenye matini mbalimbali
- kuandika insha ya maelezo kwa kufuata mtindo na muundo ufaao
- kuchangamkia utunzi mzuri wenye ujumbe mahususi

Mwanafunzi aelekezwe:
- kujadili mada mbalimbali kuhusu magonjwa zinazoweza kuandikiwa insha ya maelezo
- kuchagua mada moja kati ya zile alizojadili
- kuandaa vidokezo vitakavyomwongoza kuandika insha hiyo
- kuandika insha isiyopungua maneno 150 kuhusu mada aliyoichagua
- kusomea wenzake insha aliyoandika ili waitolee maoni
- kurekebisha insha kulingana na maoni ya wenzake

1. Je, ni vipengele gani vya kuzingatia unapoandika insha ya maelezo? 2. Maua gani yanayosababisha magonjwa?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 143
Vidokezo vya kuandaa insha
Daftari la mwanafunzi
Kalamu na penseli
Mifano ya insha za maelezo

Kuchagua mada ya insha ya maelezo Kuandaa vidokezo vya insha Kuandika insha ya maelezo Kusomea wenzake insha Kurekebisha insha

Kusikiliza na Kuzungumza

Tashbihi: Tashbihi za Tabia

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- Kutambua tashbihi za tabia katika matini mbalimbali
- Kufafanua maana za tashbihi mbalimbali za tabia kwa kutoa mifano
- Kutumia tashbihi za tabia kwa usahihi katika mawasiliano
- Kufurahia matumizi ya tashbihi za tabia katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutazama picha zinazoonyesha tashbihi za tabia kama "mkali kama simba", "tembea polepole kama kobe"
- Kusoma tashbihi zilizo chini ya picha
- Kujadiliana na wenzake kuhusu maana ya tashbihi za tabia
- Kushirikiana na wenzake kuchagua tashbihi za tabia katika orodha ya tashbihi zilizotolewa

Ni tashbihi zipi hutumiwa kuelezea tabia?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 150
Picha za tashbihi za tabia
Vifaa vya kidijitali
Chati zenye tashbihi

Kutambua tashbihi za tabia Kueleza maana ya tashbihi mbalimbali Kutunga tashbihi za tabia

KUDHIBITI ITIKADI ZA KIDINI NA ZA KIJAMII

Kusoma
Sarufi

Matini ya Kidijitali
Nyakati na Hali: Hali ya Mazoea

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- Kutambua na kuzingatia hatua za kiusalama katika matumizi ya vifaa vya kidijitali
- Kutambua na kufungua faili iliyo na kifungu cha kusoma ili kuimarisha umilisi wake wa kutumia tarakilishi
- Kusakura kwenye tovuti salama ili kupata vifungu vya kusoma
- Kuchangamkia matumizi ya vifaa vya kidijitali katika kutafuta na kusoma ujumbe

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutazama picha za vifaa vya kidijitali na kutaja majina yake
- Kujadiliana na wenzake kuhusu hatua za kiusalama wanazozingatia wanapotumia vifaa vya kidijitali
- Kuchagua hatua za kiusalama za kuzingatia wanapotumia vifaa vya kidijitali
- Kutaja mambo mengine ya kufanya ili kuwa salama mtandaoni

Ni hatua gani za kiusalama unazozingatia unapotafuta habari mtandaoni?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 154
Picha za vifaa vya kidijitali
Tarakilishi/vipakatalishi
Orodha ya hatua za kiusalama
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 159
Kapu maneno
Sentensi zenye vitenzi katika hali ya mazoea
Picha zinazoonyesha vitendo vya kila siku

Kutambua hatua za kiusalama mtandaoni Kutaja majina ya vifaa vya kidijitali Kueleza umuhimu wa kutoa habari kwa wazazi/walezi/walimu

Sarufi

Nyakati na Hali: Hali ya Mazoea

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- Kutambua vitenzi katika hali ya mazoea
- Kutumia vitenzi vya hali ya mazoea katika sentensi
- Kufurahia matumizi ya hali ya mazoea katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kupigia mstari vitenzi katika hali ya mazoea kwenye sentensi zilizotolewa
- Kutaja vitenzi vitano katika hali ya mazoea katika mazingira ya shuleni
- Kutaja vitenzi vitano katika hali ya mazoea katika mazingira ya nyumbani
- Kutambua sentensi zilizo katika hali ya mazoea kati ya sentensi zilizotolewa
- Kutunga sentensi tano akitumia vitenzi katika hali ya mazoea

Vitenzi vya hali ya mazoea hutumiwa vipi katika mazungumzo ya kila siku?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 161
Kapu la vitenzi
Sentensi zenye vitenzi katika hali ya mazoea

Kutambua vitenzi katika hali ya mazoea Kutunga sentensi zenye vitenzi katika hali ya mazoea Kuwasilisha sentensi darasani

Kuandika
Kusikiliza na Kuzungumza

Insha ya Masimulizi
Tashbihi: Tashbihi za Tabia

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- Kutambua insha ya masimulizi kwa kuzingatia muundo
- Kuandika insha ya masimulizi kwa kufuata kanuni zifaazo
- Kuchangamkia utunzi mzuri wa insha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma insha ya masimulizi "SHEREHE NILIYOHUDHURIA"
- Kutambua insha ya masimulizi, mada yake na muundo wake
- Kutambua utangulizi, mwili na hitimisho wa insha hiyo
- Kutambua maudhui ya insha hiyo
- Kujadiliana na wenzake kuhusu muundo na maudhui ya insha ya masimulizi

Ni mambo gani unayozingatia ili kuandika insha ya masimulizi ya kuvutia?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 156
Mfano wa insha ya masimulizi "SHEREHE NILIYOHUDHURIA"
Chati ya muundo wa insha ya masimulizi
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 151
Kifungu cha habari "Kijiji cha ltikadi"
Kapu la tashbihi

Kutambua sehemu za insha ya masimulizi Kutambua mada ya insha Kutofautisha kati ya utangulizi, mwili na hitimisho

Kusoma
Sarufi

Matini ya Kidijitali
Nyakati na Hali: Hali Timilifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- Kutambua na kufungua faili iliyo na kifungu cha kusoma ili kuimarisha umilisi wake wa kutumia tarakilishi
- Kusakura kwenye tovuti salama ili kupata vifungu vya kusoma
- Kutumia vyombo vya kidijitali kwa urahisi kupata matini zinazolengwa
- Kuchangamkia matumizi ya vifaa vya kidijitali

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutazama faili ambayo mwalimu atawaonyesha kwenye tarakilishi na kuitaja
- Kufungua na kufunga faili hiyo
- Kusoma kifungu kilicho katika faili hiyo
- Kusakura tovuti salama zenye vifungu kuhusu mada mbalimbali kama "Madhara ya Ukeketaji wa Wasichana"
- Kutafuta maana za maneno mapya kwenye kamusi ya mtandaoni

Unapenda kusoma habari kuhusu nini mtandaoni?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 155
Tarakilishi/vipakatalishi
Mtandao
Faili zenye vifungu vya kusoma
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 162
Picha zinazoonyesha vitendo vilivyokamilika
Kapu la vitenzi katika hali timilifu

Kufungua na kufunga faili Kusakura tovuti zenye vifungu Kutambua maneno mapya na kutafuta maana zake

Sarufi

Nyakati na Hali: Hali Timilifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- Kutambua vitenzi katika hali timilifu
- Kutumia vitenzi vya hali timilifu katika sentensi
- Kufurahia matumizi ya hali timilifu katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kupigia mstari vitenzi katika hali timilifu kwenye sentensi zilizotolewa
- Kutaja vitenzi vitano katika hali timilifu katika mazingira ya shuleni
- Kutaja vitenzi vitano katika hali timilifu katika mazingira ya nyumbani
- Kuchagua sentensi katika hali timilifu kati ya sentensi zilizotolewa
- Kutunga sentensi tano katika hali timilifu

Tofauti kati ya hali ya mazoea na hali timilifu ni ipi?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 163
Kadi za sentensi zenye vitenzi katika hali timilifu
Orodha ya vitenzi

Kutambua vitenzi katika hali timilifu Kutunga sentensi zenye vitenzi katika hali timilifu Kufanyiana tathmini

Kuandika

Insha ya Masimulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- Kuandika insha ya masimulizi kwa kufuata kanuni zifaazo
- Kuchangamkia utunzi mzuri wa insha
- Kufurahia kusimulia matukio kwa kufuata mpangilio mzuri

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuchagua mada kutoka orodha iliyotolewa kama "Ndoto ya Ajabu", "Itikadi za Kidini na za Kijamii", "Sherehe ya Kufana", n.k.
- Kuandika insha ya masimulizi isiyopungua maneno 150 kuzingatia muundo wa insha ya masimulizi
- Kuwasomea wenzake insha aliyoandika ili waitolee maoni
- Kuandika insha ya masimulizi kuhusu HARUSI NILIYOHUDHURIA kwenye tarakilishi

Unawezaje kupata kwa haraka hoja za kusimulia katika insha?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 158
Orodha ya mada za insha
Tarakilishi/vipakatalishi

Kuandika insha ya masimulizi Kusomeana insha Kutolea maoni insha za wenzake