MIKONDO YA FURSA ZA AJIRA

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Ufahamu wa Kusikiliza – Ujumbe katika matini simulizi
Kusoma kwa Ufasaha – Vipengele vya kusoma kifungu simulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya ujumbe katika matini simulizi ili kuipambanua
- Kutabiri ujumbe wa matini simulizi kwa kuzingatia anwani au picha
- Kutambua kwamba kusikiliza kwa makini na kutambua ujumbe husaidia kuelewa fursa halisi za ajira kama vile muziki, uigizaji na kilimo-biashara katika jamii

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutafiti maana ya ujumbe katika matini vitabuni au mtandaoni
- Kutabiri ujumbe wa matini simulizi kwa kuzingatia picha ya gurudumu la ajira
- Kusikiliza matini simulizi kuhusu mikondo ya fursa za ajira ikisimuliwa na mwalimu
- Kuthibitisha utabiri wake baada ya kusikiliza

Je, unazingatia nini ili kutambua ujumbe katika matini simulizi unayosikiliza kuhusu fursa za ajira?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 1
- Chati ya gurudumu la ajira
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 4
- Video ya usomaji bora

- Kutambua ujumbe katika matini - Kujibu maswali ya ufahamu - Kuthibitisha utabiri

Kuandika
Matumizi ya Lugha

Viakifishi – Herufi kubwa
Aina za Maneno – Nomino

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza matumizi ya herufi kubwa katika maandishi
- Kutumia herufi kubwa ipasavyo katika sentensi
- Kutambua kwamba matumizi sahihi ya herufi kubwa ni muhimu katika uandishi wa barua za maombi ya kazi, tangazo za biashara na hati rasmi za ujasiriamali

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili matumizi ya herufi kubwa kwa kutumia mifano kutoka kwenye matangazo ya ajira
- Kusahihisha sentensi zenye makosa ya herufi kubwa
- Kutunga sentensi nne kwa kuzingatia matumizi yafaayo ya herufi kubwa kuhusu fursa za ajira

Je, herufi kubwa hutumiwa vipi katika hati rasmi za biashara na maombi ya kazi?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 8
- Mifano ya matangazo ya ajira
- Kadi za sentensi
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 15
- Kapu maneno
- Chati ya aina za maneno

- Kusahihisha sentensi - Kutunga sentensi - Orodha hakiki

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Ufahamu wa Kusikiliza – Fani katika matini simulizi
Kusoma kwa Ufasaha – Kasi, kiimbo na kiwango cha sauti

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya fani katika matini simulizi ili kuipambanua
- Kutambua vipengele vya fani (msuko, wahusika, mandhari, lugha, muundo, mtindo) katika matini simulizi
- Kuona jinsi fani katika hadithi za wajasiriamali inavyofanana na changamoto za kweli wanazokutana nazo wafanyabiashara wadogo nchini Kenya

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili maana ya fani kwa kutumia vitabu au mtandao
- Kusikiliza matini simulizi ikisimuliwa na mgeni mwalikwa au mwalimu
- Kutambua vipengele vya fani katika matini hiyo
- Kushirikiana na wenzake kuchambua vipengele vya fani

Je, ni vipengele gani vya fani unavyotambua katika matini simulizi inayohusu wajasiriamali wanaofanikiwa?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 2
- Kadi za vipengele vya fani
- Mgeni mwalikwa
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 4
- Kinasasauti / rununu
- Chati ya vipengele vya ufasaha

- Kutambua vipengele vya fani - Uchambuzi wa kikundi - Kuwasilisha matokeo darasani

Kuandika
Matumizi ya Lugha

Viakifishi – Nukta
Aina za Maneno – Vitenzi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza matumizi ya nukta katika maandishi
- Kutumia nukta ipasavyo katika sentensi
- Kutambua kwamba nukta inatumiwa kwa usahihi katika hati rasmi za biashara kama vile risiti, ankara na mikataba ya kazi ambayo wajasiriamali huandika kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili matumizi ya nukta kwa mifano kutoka ankara na hati za biashara
- Kusahihisha sentensi zenye makosa ya nukta
- Kutunga sentensi tano kwa kuzingatia matumizi yafaayo ya nukta kuhusu mada ya ajira

Je, nukta inatumika vipi katika ankara za biashara, mikataba ya kazi na maandishi rasmi ya ujasiriamali?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 10
- Mifano ya ankara na risiti
- Kadi za sentensi
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 16
- Kapu maneno
- Mti maneno

- Kusahihisha sentensi - Kutunga sentensi - Orodha hakiki

Kusikiliza na Kuzungumza

Ufahamu wa Kusikiliza – Uwasilishaji wa uchambuzi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuchambua ujumbe na fani katika matini simulizi aliyoisikiliza
- Kuwasilisha uchambuzi wake kwa wenzake kwa lugha fasaha
- Kutambua kwamba uwezo wa kuchambua na kuwasilisha mawazo kwa ufasaha ni stadi inayohitajika katika kazi kama vile uanahabari, ualimu na usimamizi wa miradi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusikiliza matini simulizi kuhusu mikondo ya fursa za ajira kutoka kwa mgeni mwalikwa au vifaa vya kidijitali
- Kuchambua ujumbe na fani katika matini hiyo
- Kuwasilisha uchambuzi darasani na wenzake kumtolea maoni
- Kurekebisha uchambuzi wake kwa kuzingatia maoni

Je, uwasilishaji mzuri wa uchambuzi wa matini unakusaidia vipi kujiandaa kwa kazi kama vile uanahabari au ualimu?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 1
- Mgeni mwalikwa
- Kinasasauti
- Vifaa vya kidijitali

- Uwasilishaji darasani - Kutoa na kupokea maoni - Orodha hakiki

Kusoma

Kusoma kwa Ufasaha – Viziada lugha na ujirekodi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kusoma kifungu simulizi akizingatia matumizi ya viziada lugha vifaavyo
- Kujirekodi akisoma na kusikia ubora wa usomaji wake
- Kutambua kwamba matumizi mazuri ya viziada lugha kama vile ishara za uso na mkono ni stadi muhimu kama vile inavyohitajika kwa mwigizaji, mwalimu au mwasiliano wa biashara

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma kifungu simulizi kingine kuhusu ajira kwa kuzingatia viziada lugha (ishara za kukubali, kutabasamu, kukunja uso)
- Kujirekodi akisoma kwa kutumia rununu au tarakilishi
- Kuwasambazia wenzake rekodi ili wamtolee maoni
- Kurekebisha usomaji kwa kuzingatia maoni

Je, viziada lugha kama vile ishara za uso na mkono vinaboresha vipi mawasiliano ya mtu anayesoma au kuzungumza hadharani?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 4
- Rununu / tarakilishi
- Vifaa vya kidijitali

- Kujirekodi akisoma - Tathmini ya viziada lugha - Maoni ya wenzake

Kuandika

Viakifishi – Kipumuo na Alama za Mtajo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza matumizi ya kipumuo na alama za mtajo katika maandishi
- Kutumia kipumuo na alama za mtajo ipasavyo katika sentensi
- Kutambua kwamba kipumuo na alama za mtajo zinatumiwa mara kwa mara katika uandishi wa makala za biashara, mahojiano ya kazi na matangazo ya ajira

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili matumizi ya kipumuo na alama za mtajo kwa mifano kutoka matangazo ya kazi na mahojiano
- Kusahihisha kifungu chenye makosa ya kipumuo na alama za mtajo
- Kutunga sentensi tano kwa kuzingatia matumizi yafaayo ya kipumuo na alama za mtajo kuhusu ajira

Je, kipumuo na alama za mtajo zinatumiwa vipi katika mahojiano ya kazi na matangazo ya ajira?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 11
- Mifano ya matangazo ya kazi
- Kadi za sentensi

- Kusahihisha kifungu - Kutunga sentensi - Orodha hakiki

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Aina za Maneno – Viwakilishi na Vivumishi
Matamshi Bora – Sauti /b/ na /mb/

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya viwakilishi na vivumishi ili kuvibainisha
- Kutambua viwakilishi na vivumishi katika matini
- Kutumia viwakilishi na vivumishi ipasavyo katika sentensi
- Kutambua kwamba viwakilishi kama vile "wao", "sisi" na vivumishi kama vile "hodari", "jasiri" vinatumiwa kuelezea sifa za wajasiriamali wanaofanikiwa katika matangazo ya biashara na maombi ya kazi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya viwakilishi na vivumishi kwa mifano kutoka matangazo ya biashara
- Kutambua viwakilishi na vivumishi katika kifungu simulizi cha ajira
- Kutunga kifungu kifupi cha aya mbili kuhusu fursa za ajira kwa kutumia viwakilishi na vivumishi mbalimbali

Je, vivumishi kama vile "hodari" na "jasiri" vinaelezea vipi sifa za wajasiriamali wanaofanikiwa katika matangazo ya biashara?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 18
- Kapu maneno
- Chati ya aina za maneno
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 24
- Mti maneno
- Kadi za maneno
- Vifaa vya kidijitali

- Kutambua viwakilishi na vivumishi - Kutunga kifungu kifupi - Kufanyiana tathmini

KUKABILIANA NA SHINIKIZORIKA

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Ufahamu – Habari mahususi katika kifungu simulizi
Uandishi wa Kiuamilifu – Muundo wa barua ya kirafiki

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kifungu simulizi
- Kudondoa habari mahususi katika kifungu simulizi kwa kujibu maswali (nini, nani, wapi, lini, vipi)
- Kutambua kwamba uwezo wa kudondoa habari mahususi kutoka kwa matini ni stadi muhimu katika kazi kama vile uanahabari, utafiti na usimamizi wa biashara ambapo maamuzi yanategemea habari sahihi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma kifungu simulizi "Radhi" kuhusu kukabiliana na shinikizorika
- Kujibu maswali ya habari mahususi (nini, nani, wapi, lini, vipi)
- Kupanga matukio ya kifungu kwa mtiririko sahihi
- Kujadili na wenzake maana ya msamiati ulioangaziwa

Je, uwezo wa kudondoa habari mahususi kutoka kifungu simulizi unakusaidia vipi katika kufanya maamuzi sahihi katika maisha ya kila siku?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 27
- Picha
- Michoro
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 30
- Mfano wa barua ya kirafiki
- Michoro ya muundo

- Kujibu maswali ya ufahamu - Kupanga matukio kwa mtiririko - Kutambua msamiati

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Ngeli za Nomino – Ngeli ya A-WA
Matamshi Bora – Sauti /bw/ na /mbw/

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza sifa za nomino za ngeli ya A-WA
- Kutambua nomino za ngeli ya A-WA katika matini
- Kutumia nomino za ngeli ya A-WA kwa kuzingatia upatanisho ufaao wa kisarufi
- Kutambua kwamba nomino za ngeli ya A-WA kama vile "mwalimu", "daktari", "mkulima" na "kiongozi" zinaelezea watu wa fani mbalimbali wanaotuhusu kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili sifa za nomino za ngeli ya A-WA
- Kutambua nomino za ngeli ya A-WA katika orodha ya maneno na sentensi
- Kujaza nafasi kwa viambishi vya upatanisho wa kisarufi wa ngeli ya A-WA
- Kutunga sentensi kwa kutumia nomino za ngeli ya A-WA zinazohusiana na kukabiliana na shinikizorika

Je, nomino za ngeli ya A-WA kama vile "mwalimu" na "daktari" zinatumika vipi kuelezea watu wanaokusaidia kukabiliana na matatizo?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 33
- Kapu maneno
- Kadi za sentensi
- Chati
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 25
- Kinasasauti / rununu
- Kadi za maneno

- Kutambua nomino za ngeli ya A-WA - Kujaza mapengo - Kutunga sentensi

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Ufahamu – Msamiati na ufasiri wa kifungu simulizi
Uandishi wa Kiuamilifu – Kuandika barua ya kirafiki

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua msamiati ulioangaziwa katika kifungu simulizi
- Kueleza maana ya msamiati kulingana na muktadha
- Kutambua kwamba kujua msamiati mpya kutoka kwa matini ya kisasa kunasaidia mtu kuelewa mazungumzo ya kijamii, ya biashara na ya shule — kama vile neno "shinikizorika" lenyewe linavyoelezea hali halisi wanayoipitia vijana

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma tena kifungu simulizi "Radhi" na kutenga msamiati ulioangaziwa
- Kutumia kamusi kueleza maana ya msamiati huo
- Kutunga sentensi sahihi kwa kutumia msamiati aliojifunza
- Kufanya utabiri na ufasiri kutokana na kifungu

Je, kujua msamiati mpya kutoka kwa kifungu simulizi kuhusu shinikizorika kunakusaidia vipi kuelewa hali za kijamii zinazokuzunguka?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 27
- Kamusi
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 30
- Nakala ya barua ya kirafiki

- Kueleza msamiati kutoka muktadha - Kutunga sentensi - Tathmini ya maana

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Ngeli za Nomino – Ngeli ya U-I na KI-VI
Matamshi Bora – Vitanzandimi na uboreshaji wa matamshi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza sifa za nomino za ngeli ya U-I na KI-VI
- Kutambua nomino za ngeli ya U-I na KI-VI katika matini
- Kutumia nomino hizo kwa kuzingatia upatanisho ufaao wa kisarufi
- Kutambua kwamba nomino za ngeli ya U-I kama vile "mkoba", "mwiko" na za KI-VI kama vile "kitabu", "kisu" zinaelezea vitu vya kawaida vinavyotumiwa nyumbani, shuleni na kazini kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili sifa za nomino za ngeli ya U-I na KI-VI
- Kutambua nomino hizo katika orodha ya maneno na sentensi za shinikizorika
- Kujaza nafasi kwa viambishi vya upatanisho wa kisarufi
- Kutunga sentensi kwa kutumia nomino za ngeli hizo

Je, nomino za ngeli ya U-I kama "mkoba" na za KI-VI kama "kitabu" zinabadilika vipi unapozitumia katika sentensi za umoja na wingi?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 37
- Kadi za maneno
- Chati ya ngeli
- Picha za vitu
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 24
- Kinasasauti / rununu
- Vifaa vya kidijitali

- Kutambua nomino za ngeli husika - Kujaza mapengo - Kutunga sentensi

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu – Ufasiri na tathmini ya kifungu simulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kufanya utabiri na ufasiri kutokana na kifungu simulizi
- Kutoa maoni yake kuhusu ujumbe wa kifungu
- Kutambua kwamba uwezo wa kufasiri ujumbe wa matini na kutoa maoni yenye hoja unafaa pia katika mazungumzo ya kikundi, mijadala ya darasa na hata mazungumzo ya kila siku kuhusu masuala yanayoathiri vijana

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma tena vifungu mbalimbali vya simulizi kuhusu shinikizorika
- Kufasiri ujumbe wa vifungu hivyo
- Kutoa maoni yenye hoja kuhusu maudhui ya vifungu
- Kushirikiana na wenzake kujadili ufasiri wao

Je, kufasiri ujumbe wa kifungu simulizi kuhusu shinikizorika kunakusaidia vipi kutoa hoja imara katika mijadala ya masuala yanayoathiri vijana?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 27
- Kamusi
- Vifaa vya kidijitali

- Kutoa ufasiri wa matini - Kujadili ujumbe - Tathmini ya hoja

Kuandika

Uandishi wa Kiuamilifu – Kujibu barua ya kirafiki

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujibu barua ya kirafiki kwa kuzingatia ujumbe, muundo na mtindo ufaao
- Kurekebisha barua yake kwa kuzingatia maoni ya wenzake
- Kutambua kwamba stadi ya kujibu mawasiliano kwa njia ya heshima na yenye maudhui inafaa pia katika kujibu ujumbe wa barua pepe, WhatsApp au SMS kutoka kwa familia na marafiki

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujibu barua ya kirafiki aliyoandikiwa kuhusu shinikizorika
- Kuwasomea wenzake barua aliyoandika ili wamtolee maoni
- Kurekebisha barua kwa kuzingatia maoni yaliyotolewa
- Kuwasilisha barua iliyorekebishwa

Je, jinsi unavyojibu barua ya kirafiki inaboresha vipi uhusiano wako na mtu, kama inavyofanya ujumbe mzuri wa WhatsApp au barua pepe?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 30
- Vifaa vya kidijitali
- Mifano ya barua

- Kuandika barua ya kujibu - Kusomeana barua - Kurekebisha insha

Matumizi ya Lugha

Ngeli za Nomino – Ngeli ya I-ZI

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza sifa za nomino za ngeli ya I-ZI
- Kutambua nomino za ngeli ya I-ZI katika matini
- Kutumia nomino za ngeli ya I-ZI kwa kuzingatia upatanisho ufaao wa kisarufi
- Kutambua kwamba nomino za ngeli ya I-ZI kama vile "kalamu", "ndizi", "barua" na "nguo" ni vitu vya kila siku ambavyo maumivu yake ya umoja na wingi vinabaki sawa — jambo linalofanana na maneno mengi ya Kiswahili yanayoingia kutoka lugha za kigeni

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili sifa za nomino za ngeli ya I-ZI
- Kutambua nomino za ngeli ya I-ZI katika orodha ya maneno na vifungu
- Kujaza nafasi kwa viambishi vya upatanisho wa kisarufi
- Kutunga sentensi na vifungu vifupi kwa kutumia nomino za ngeli ya I-ZI kuhusu shinikizorika

Je, nomino za ngeli ya I-ZI kama "kalamu" na "barua" zinabaki sawa katika umoja na wingi — hii inafanana vipi na maneno ya mkopo kutoka lugha za kigeni?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 43
- Kadi za maneno
- Chati ya ngeli zote
- Picha za vitu

- Kutambua nomino za ngeli ya I-ZI - Kujaza mapengo - Kutunga vifungu vifupi

UTAMBUZI WA UWEZO NA VIPAJI MBALIMBALI

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Kuzungumza kwa Kupasha Habari – Maana na miktadha
Ufupisho – Maana na vipengele vya kufupisha kifungu cha kupasha habari

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kuzungumza kwa kupasha habari ili kukutofautisha na aina nyingine za uzungumzaji
- Kujadili miktadha ambapo kuzungumza kwa kupasha habari hutokea (mihadhara, mafunzo, warsha, semina)
- Kutambua kwamba kuzungumza kwa kupasha habari ni stadi inayotumiwa kila siku na walimu, madaktari wanaofundisha wagonjwa na mameneja wanaowafundisha wafanyakazi wao

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya kuzungumza kwa kupasha habari
- Kujadili miktadha ya kijamii ambapo uzungumzaji huu hutokea
- Kusikiliza aina mbalimbali za uzungumzaji na kutambua uzungumzaji wa kupasha habari
- Kujadili tofauti kati ya uzungumzaji wa kupasha habari na mazungumzo ya kawaida

Je, kuzungumza kwa kupasha habari kunatumiwa vipi katika miktadha kama vile hospitali ambapo daktari anamfundisha mgonjwa, au darasani ambapo mwalimu anafundisha?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 48
- Vifaa vya kidijitali
- Vinasasauti
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 51
- Vifungu viwili vya kulinganisha

- Kutambua uzungumzaji wa kupasha habari - Kujadili miktadha - Kujibu maswali

Kuandika
Matumizi ya Lugha

Uandishi wa Kiuamilifu – Maana na muundo wa insha ya wasifu
Nyakati na Hali – Wakati uliopo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya insha ya wasifu
- Kujadili vipengele vya kimuundo vya insha ya wasifu (utangulizi, mwili, hitimisho)
- Kujadili vipengele vya kimtindo vya insha ya wasifu (msamiati mwafaka, lugha sanifu, nafsi ya tatu)
- Kutambua kwamba wasifu unaandikwa kila siku — kama vile CV ya kutafuta kazi, ukurasa wa "About Me" wa biashara au maelezo ya mtu maarufu kwenye Wikipedia

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya insha ya wasifu
- Kusoma kielelezo cha Wasifu wa Rajabu na kutambua vipengele vya muundo
- Kujadili vipengele vya kimtindo vilivyotumiwa
- Kuorodhesha vidokezo vya insha ya wasifu ya mtu anayemjua

Je, uandishi wa wasifu unafanana vipi na uandishi wa CV au ukurasa wa "About Me" ambao wajasiriamali na wanataaluma hutumia kutafuta kazi au wateja?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 54
- Kielelezo cha Wasifu wa Rajabu
- Mifano ya CV
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 57
- Chati ya viambishi vya nyakati
- Kadi za sentensi

- Kutambua vipengele vya muundo - Kujadili mtindo - Kuorodhesha vidokezo

Kusikiliza na Kuzungumza

Kuzungumza kwa Kupasha Habari – Vipengele vya usahihi, uangavu na mvuto

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili vipengele vya kuzungumza kwa kupasha habari (usahihi, uangavu, mvuto)
- Kutambua vipengele hivi katika uzungumzaji wa kupasha habari aliousikiliza
- Kutambua kwamba vipengele vya usahihi, uangavu na mvuto katika kupasha habari vinafanana na vinavyohitajika kwa mwalimu anayefundisha, mhandisi anayeelezea mradi au kiongozi anayeshughulikia jamii yake

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusakura mtandaoni vipengele vya kuzungumza kwa kupasha habari
- Kujadili vipengele vya usahihi (ujumbe wa kweli), uangavu (lugha fasaha, toni) na mvuto (viziada lugha, tamathali za usemi)
- Kutazama video ya mtu akipasha habari na kutambua vipengele hivi
- Kujadili matokeo ya uchunguzi na wenzake

Je, mwalimu mzuri anayefundisha darasa na mhandisi anayeelezea mradi wanatumia vipengele vipi vya usahihi, uangavu na mvuto ili kupasha habari kwa ufanisi?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 48
- Video ya uzungumzaji wa kupasha habari
- Chati ya vipengele

- Kutambua vipengele katika video - Kujadili matokeo - Orodha hakiki

Kusoma
Kuandika

Ufupisho – Kufupisha kifungu cha kupasha habari
Uandishi wa Kiuamilifu – Kuandika insha ya wasifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kufupisha kifungu cha kupasha habari kwa maneno 300 kwa kuzingatia vipengele vya ufupisho
- Kudumisha ujumbe asilia bila kupoteza maudhui
- Kutambua kwamba uwezo wa kufupisha habari bila kupoteza ujumbe ni stadi inayohitajika katika kazi kama vile uandishi wa habari za gazeti, uandishi wa ripoti za biashara au uandishi wa muhtasari wa mkutano

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma kifungu kirefu cha kupasha habari kuhusu vipaji (hadithi ya Sabra)
- Kufupisha kifungu hicho kwa maneno 300 kwa kuzingatia vipengele vya ufupisho
- Kuwasilisha ufupisho darasani ili wenzake wamtolee maoni
- Kurekebisha ufupisho kwa kuzingatia maoni

Je, jinsi unavyofupisha hadithi ndefu ya Sabra kwa maneno 300 inafanana vipi na mwandishi wa gazeti anayefupisha habari ndefu?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 51
- Kifungu cha Sabra
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 54
- Mifano ya CV na wasifu

- Kuwasilisha ufupisho darasani - Kupokea na kutoa maoni - Tathmini ya ubora wa ufupisho

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Nyakati na Hali – Wakati uliopita
Kuzungumza kwa Kupasha Habari – Uwasilishaji darasani

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya wakati uliopita
- Kutambua kiambishi cha wakati uliopita (-li-) katika vitenzi
- Kutumia wakati uliopita ipasavyo katika sentensi na vifungu
- Kutambua kwamba wakati uliopita unatumiwa kuelezea historia na mafanikio ya mtu — kama vile katika wasifu, CV au habari za gazeti zinazoelezea maisha ya mtu mashuhuri

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua vitenzi vilivyo katika wakati uliopita katika matini
- Kutenga viambishi -li- katika vitenzi
- Kubadilisha sentensi kutoka wakati uliopo hadi wakati uliopita
- Kutunga sentensi tano sahihi kwa kutumia wakati uliopita kuhusu mafanikio ya mtu katika vipaji vyake

Je, wakati uliopita unatumiwa vipi katika uandishi wa wasifu au CV kuelezea historia na mafanikio ya mtu tofauti na mazungumzo ya kawaida?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 59
- Chati ya viambishi vya nyakati
- Kadi za sentensi
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 48
- Kinasasauti / rununu
- Orodha ya tathmini

- Kutambua vitenzi vya wakati uliopita - Kubadilisha sentensi - Kutunga sentensi

Kusoma

Ufupisho – Tathmini na uboreshaji wa ufupisho

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kufupisha vifungu mbalimbali vya kupasha habari kutoka vyanzo tofauti
- Kutathmini ubora wa ufupisho wake na wa wenzake
- Kutambua kwamba kutambua kifungu kilichofupishwa vizuri — ambacho kimehifadhi ujumbe asilia bila kupoteza maudhui — ni stadi inayohitajika pia katika kusoma ripoti za biashara, habari za mtandaoni na makala za kisayansi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutafuta vifungu mbalimbali vya kupasha habari mtandaoni au maktabani
- Kufupisha vifungu hivyo kwa kuzingatia vipengele vifaavyo
- Kuwasilisha ufupisho kwa wenzake ili wamtolee maoni
- Kutathmini kama kifungu kimefupishwa vizuri bila kupoteza ujumbe

Je, jinsi unavyotambua kwamba habari ya mtandaoni imefupishwa vizuri bila kupoteza ujumbe inafanana vipi na jinsi unavyohakiki ubora wa ufupisho wako wa darasa?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 51
- Vifungu vya mtandao
- Magazeti
- Vifaa vya kidijitali

- Kuwasilisha ufupisho - Tathmini ya wenzake - Kujaza orodha hakiki

Kuandika

Uandishi wa Kiuamilifu – Kurekebisha na kuwasilisha insha ya wasifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kurekebisha insha ya wasifu kwa kuzingatia maoni ya wenzake
- Kuwasilisha insha iliyorekebishwa kwa ufasaha
- Kutambua kwamba uhariri na uboreshaji wa kazi ya uandishi kabla ya kuwasilisha ni tabia inayotumiwa na waandishi wa vitabu, waandishi wa habari na wanaofanya maombi ya kazi wanaohakiki CV zao mara kwa mara

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuhariri insha ya wasifu aliyoiandika kwa kuzingatia ujumbe, muundo, mtindo na tahajia
- Kusoma insha iliyorekebishwa kwa sauti ili kuhakikisha mtiririko mzuri
- Kuwasilisha insha kwa wenzake au mwalimu kwa ajili ya tathmini
- Kutumia maoni ya mwisho kuboresha kazi yake

Je, uhariri wa makini wa insha ya wasifu kabla ya kuwasilisha unafanana vipi na mwandishi wa habari anayehakiki makala yake mara tatu kabla ya kuchapisha?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 54
- Insha za awali za wanafunzi
- Vifaa vya kidijitali

- Kuwasilisha insha iliyorekebishwa - Tathmini ya mwalimu - Potifolio

Matumizi ya Lugha

Nyakati na Hali – Wakati ujao

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya wakati ujao
- Kutambua kiambishi cha wakati ujao (-ta-) katika vitenzi
- Kutumia wakati ujao ipasavyo katika sentensi na vifungu
- Kubadilisha sentensi kati ya nyakati zote tatu kwa usahihi
- Kutambua kwamba wakati ujao unatumiwa kuelezea ndoto na mipango — kama vile mwanasiasa anayowaahidi wananchi au mwanafunzi anayeandika barua ya maombi ya kazi akielezea atakavyofanya

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua vitenzi vilivyo katika wakati ujao katika sentensi na matini
- Kubadilisha sentensi kutoka wakati uliopo au uliopita hadi wakati ujao
- Kujaza jedwali la nyakati tatu kwa vitenzi mbalimbali
- Kutunga kifungu cha aya moja kuhusu ndoto za vipaji vya vijana kwa kutumia wakati ujao

Je, wakati ujao unatumiwa vipi na mwanasiasa anayowaahidi wananchi na mwanafunzi anayeandika barua ya maombi ya kazi, na tofauti yao ni ipi?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 60
- Chati ya nyakati zote tatu
- Kadi za sentensi
- Vifaa vya kidijitali

- Kutambua vitenzi vya wakati ujao - Kubadilisha sentensi kati ya nyakati - Kutunga kifungu - Kujaza jedwali

USALAMA BARABARANI

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Kusikiliza kwa Kupata Habari – Maana na Miktadha
Kusoma kwa Mapana – Vipengele na Umuhimu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kusikiliza kwa kupata habari ili kuipambanua
- Kutambua miktadha ambapo usikilizaji wa kupata habari hufanyika katika jamii
- Tambua thamani ya kusikiliza kwa makini katika mazungumzo ya kila siku kama vile kusikiliza maagizo ya dereva au matangazo ya trafiki

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadiliana kuhusu maana ya kusikiliza kwa kupata habari
- Kutambua miktadha kama vile taarifa za habari, maelezo ya usalama barabarani, warsha na mikutano
- Kuchunguza vipengele vya kuzingatia katika usikilizaji huu

Je, ni wakati gani muhimu kusikia habari kwa makini katika maisha ya kila siku, kama vile unaposikia maagizo ya trafiki barabarani?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 65
- Chati
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 68
- Vitabu vya ziada
- Matini za kidijitali
- Kamusi

- Kujibu maswali - Kujadiliana darasani - Orodha hakiki

Kuandika
Matumizi ya Lugha

Uandishi wa Kiuamilifu – Maana na Umuhimu wa Ratiba
Mnyambuliko wa Vitenzi – Kauli ya Kutenda

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya ratiba ili kuipambanua
- Kujadili umuhimu wa ratiba katika maisha ya kila siku
- Tambua jinsi ratiba, kama vile mpango wa safari au ratiba ya barabara, inavyosaidia watu kuepuka ajali na msongamano

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutumia kamusi na mtandao kupata maana ya ratiba
- Kujadili umuhimu wa ratiba na miktadha yake
- Kusoma mifano ya ratiba mbalimbali

Ratiba ina umuhimu gani katika maisha ya kila siku, kama vile kupanga safari au ratiba ya masomo?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 70
- Vifaa vya kidijitali
- Mifano ya ratiba
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 74
- Chati ya vitenzi

- Kujibu maswali - Kujadiliana darasani

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Kusikiliza kwa Kupata Habari – Vipengele vya Kuzingatia
Kusoma kwa Mapana – Kusoma Matini ya Kujichagulia

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili vipengele vya kuzingatia katika usikilizaji wa kupata habari (ufahamu wa msamiati, umakinifu, upangaji habari)
- Kusikiliza habari na kutambua ujumbe mkuu
- Tambua thamani ya kusikiliza maelekezo ya usalama kwa makini kama vile wakati mwanaanga akipewa maagizo ya safari

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili vipengele vya usikilizaji
- Kusikiliza matini kutoka kwa mgeni au kifaa cha kidijitali
- Kutambua msamiati na ujumbe kutoka kwa matini hiyo

Ni vipengele vipi muhimu vya kuzingatia ili upate ujumbe sahihi unaposikiliza maelekezo ya usalama barabarani?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 65
- Kifaa cha kidijitali
- Matini ya mwalimu
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 68
- Matini mbalimbali za kujichagulia
- Kamusi

- Kutambua msamiati - Kujibu maswali - Kufanyiana tathmini

Kuandika
Matumizi ya Lugha

Uandishi wa Kiuamilifu – Vipengele vya Ratiba
Mnyambuliko wa Vitenzi – Kauli ya Kutendea

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili vipengele vya ratiba (ujumbe, muundo, mtindo)
- Kutambua sehemu za ratiba kutoka kwa mfano
- Tambua jinsi ratiba ya mpango wa uhamasishaji wa usalama barabarani inavyosaidia shughuli kufanyika kwa utaratibu

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma ratiba ya mfano ya uhamasishaji wa usalama barabarani
- Kujadili vipengele vya ratiba kutoka kwa mfano
- Kuchunguza mifano zaidi ya ratiba mtandaoni

Je, ratiba ya hafla ya uhamasishaji wa usalama barabarani inapaswa kujumuisha nini ili washiriki wajue cha kufanya na wakati gani?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 70
- Mfano wa ratiba
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 75
- Kadi za vitenzi

- Kutambua vipengele vya ratiba - Kujibu maswali

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Kusikiliza kwa Kupata Habari – Mazungumzo Kuhusu Usalama Barabarani
Kusoma kwa Mapana – Msamiati na Muhtasari

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kushiriki mazungumzo ya kupata habari kuhusu jinsi ya kuepuka ajali za barabarani
- Kutumia vipengele vya usikilizaji ipasavyo katika mazungumzo
- Tambua thamani ya mazungumzo ya makini kuhusu usalama kama vile kuzingatia maelekezo ya daktari au mtaalamu wa trafiki

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuzungumza na wenzake kuhusu jinsi ya kuepuka ajali
- Kuzingatia vipengele vya usikilizaji wakati wa mazungumzo
- Kutoa maoni kuhusu uzungumzaji wa wenzake

Je, unazingatia nini unaposikiliza maelekezo ya mtaalamu wa usalama barabarani ili uweze kuyafuata ipasavyo?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 66
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 68
- Shajara ya msamiati
- Kamusi

- Kushiriki mazungumzo - Kufanyiana tathmini - Orodha hakiki

Kuandika
Matumizi ya Lugha

Uandishi wa Kiuamilifu – Kuandika Ratiba ya Uhamasishaji
Mnyambuliko wa Vitenzi – Kauli ya Kutendwa na Kutendewa

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika ratiba ya uhamasishaji wa usalama barabarani akizingatia vipengele vifaavyo
- Kusambaza ratiba kwa wenzake na kupata maoni
- Tambua jinsi kuandika ratiba halisi, kama ya sherehe ya shule au hafla ya kijamii, inavyosaidia watu wote kushiriki bila mkanganyiko

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika ratiba ya uhamasishaji wa usalama barabarani
- Kutumia kifaa cha kidijitali kutuma ratiba kwa wenzake
- Kupata maoni na kurekebisha ratiba

Je, unaandika vipi ratiba ya hafla ya uhamasishaji wa usalama barabarani ili kila mshiriki ajue jukumu lake na wakati wake?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 70
- Vifaa vya kidijitali
- Mifano ya ratiba
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 78
- Jedwali la mnyambuliko

- Kuandika ratiba - Kufanyiana tathmini - Orodha hakiki

KUKABILIANA NA MABADILIKO YA MAISHA YA KIBINAFSI

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Kusikiliza kwa Kupambanua – Maana na Vipengele
Kusoma kwa Kina – Maana na Umuhimu wa Mbinu ya Kurashia

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kusikiliza kwa kupambanua
- Kujadili vipengele vya kuzingatia katika kusikiliza kwa kupambanua (msamiati, viziada lugha, kiimbo)
- Tambua jinsi kusikiliza kwa makini mazungumzo ya wazazi au washauri kuhusu mabadiliko ya maisha inavyosaidia kufanya maamuzi bora

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya kusikiliza kwa kupambanua
- Kujadili vipengele mbalimbali vya kuzingatia
- Kutafiti vitabuni au mtandaoni kuhusu vipengele hivi

Je, unasikiliza vipi mazungumzo ya mshauri au mwalimu kuhusu mabadiliko ya maisha ili uweze kuyaelewa na kuyafuata?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 85
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya vipengele
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 87
- Matini mbalimbali

- Kujibu maswali - Kujadiliana darasani

Kuandika
Matumizi ya Lugha

Uhariri – Maana na Umuhimu wa Kuhariri Matini
Ukanushaji – Wakati Uliopita

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya uhariri wa matini
- Kujadili umuhimu wa uhariri katika uandishi
- Tambua jinsi uhariri, kama vile kusahihisha ujumbe wa barua au makala ya gazeti, unavyohakikisha habari inaeleweka na kuaminika na hadhira

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya uhariri
- Kujadili hatua na kanuni za uhariri
- Kutambua makosa ya kisarufi na kitahajia katika sentensi

Kwa nini ni muhimu kuhariri kazi yako ya uandishi kama vile ripoti au barua ya maombi ya kazi kabla hujawasilisha kwa hadhira lengwa?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 91
- Matini yenye makosa
- Chati
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 94
- Chati ya ukanushaji
- Vifaa vya kidijitali

- Kutambua makosa - Kujibu maswali

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Kusikiliza kwa Kupambanua – Kupambanua Maana na Mielekeo
Kusoma kwa Kina – Kutumia Mbinu ya Kurashia

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua maana na mielekeo ya ujumbe kutoka kwa matini ya kusikiliza
- Kueleza usahihi wa ujumbe kwa kuzingatia msamiati, viziada lugha na kiimbo
- Tambua jinsi kupambanua ujumbe wa mshauri au mzazi, kwa mfano kutofautisha ushauri wa kweli na wa hisia tu, inavyosaidia maamuzi bora maishani

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusikiliza matini kutoka kwa mwalimu au mgeni
- Kutambua mielekeo ya ujumbe
- Kujadili vipengele vilivyotumiwa

Unawezaje kupambanua kama mshauri anakuambia ukweli au akuambia tu unachopenda kusikia, kwa kuzingatia sauti yake na maneno anayotumia?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 85
- Matini ya kusikiliza
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 88
- Matini ya "Hatma ya Ziara"

- Kutambua mielekeo - Kujadiliana - Kufanyiana tathmini

Kuandika
Matumizi ya Lugha

Uhariri – Hatua na Kanuni za Kuhariri Matini
Ukanushaji – Wakati Uliopo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili hatua za kuzingatia katika uhariri wa matini
- Kutumia kanuni za uhariri kurekebisha matini iliyotolewa
- Tambua jinsi hatua za uhariri, kama kusoma upya, kutambua makosa na kurekebisha, zinavyofanana na kujipitia kabla ya kufanya uamuzi muhimu maishani

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili hatua za uhariri na kanuni zake
- Kutambua makosa kwenye makala kuhusu mabadiliko ya maisha
- Kurekebisha makosa ya kisarufi, kitahajia na kiuakifishaji

Ni hatua zipi unapaswa kufuata unapohariri insha yako ili kuhakikisha ina ujumbe sahihi, lugha fasaha na hakuna makosa, kama vile unapopitia ombi la kazi?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 91
- Makala yenye makosa
- Orodha ya kanuni za uhariri
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 96
- Chati ya ukanushaji
- Kifungu cha mfano

- Kutambua makosa - Kurekebisha matini - Orodha hakiki

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Kusikiliza kwa Kupambanua – Mazungumzo Kuhusu Mabadiliko ya Maisha
Kusoma kwa Kina – Msamiati na Ujumbe kutoka Matini iliyorashiwa

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kushiriki mazungumzo kuhusu mabadiliko ya maisha ya kibinafsi kwa kuzingatia msamiati, viziada lugha na kiimbo
- Kuwasikiliza wenzake na kutoa maoni kwa heshima
- Tambua jinsi mazungumzo ya wazi kuhusu mabadiliko, kama vile kujadili changamoto za ujana na mshauri, yanavyosaidia kupona na kukua

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuzungumza na wenzake kuhusu mabadiliko ya maisha yao
- Kutumia msamiati, viziada lugha na kiimbo kinachofaa
- Kuwasiliana na kutoa maoni kwa heshima

Unawasiliana vipi mabadiliko ya maisha yako kwa mwenzako, kama vile kubadilisha shule au kupoteza rafiki, ili yeye akuelewa ipasavyo?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 85
- Vifaa vya kidijitali
- Mwongozo wa mazungumzo
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 88
- Shajara ya msamiati
- Kamusi

- Kushiriki mazungumzo - Kufanyiana tathmini - Orodha hakiki

Kuandika
Matumizi ya Lugha

Uhariri – Kuhariri Matini ya Mwanafunzi
Ukanushaji – Wakati Ujao

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika makala kuhusu suala mtambuko na kuihariri
- Kupata maoni ya mwenzake na kurekebisha makala
- Tambua jinsi uhariri wa kazi ya mwenzako, kama vile kusahihisha barua ya rafiki au makala ya gazeti la shule, unavyokuza ushirikiano na ustadi wa lugha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika makala yenye aya tatu kuhusu mabadiliko ya maisha
- Kutoa makala kwa mwenzake ahariri
- Kusikia maoni na kurekebisha

Je, unasaidiaje mwenzako kuboresha kazi yake ya uandishi bila kumkera, kama vile unavyopitia insha yake na kutoa maoni ya kujenga?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 91
- Daftari la mwanafunzi
- Orodha hakiki ya uhariri
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 98
- Chati ya ukanushaji
- Vifaa vya kidijitali

- Kuhariri makala - Kufanyiana tathmini - Kusomeana kazi

KUDHIBITI TAKA KATIKA MAZINGIRA

Kusikiliza na Kuzungumza

Uzungumzaji wa Papo kwa Hapo – Maana na Miktadha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya uzungumzaji wa papo kwa hapo
- Kujadili miktadha ambapo uzungumzaji huu hutokea (tamasha, sherehe, mikutano)
- Tambua jinsi uwezo wa kuzungumza papo kwa hapo, kama vile kujibu swali la mhariri wa gazeti au kuwasilisha ripoti ya dharura, unavyokuwa muhimu katika mazingira ya kazi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutafiti maana ya uzungumzaji wa papo kwa hapo
- Kujadili miktadha ambapo hutokea
- Kutambua kanuni za uzungumzaji huu

Je, unajua nini cha kusema unapoulizwa ghafla kutoa maoni kuhusu usafi wa mazingira katika mkutano wa jamii bila maandalizi yoyote?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 102
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya kanuni

- Kujibu maswali - Kujadiliana

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Ufasaha – Vipengele vya Kuzingatia
Uandishi wa Kiuamilifu – Maana na Umuhimu wa Notisi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili vipengele vya kuzingatia katika kusoma kwa ufasaha (matamshi bora, kasi ifaayo, kiimbo, viziada lugha)
- Kujadili umuhimu wa vipengele hivi
- Tambua jinsi kusoma kwa ufasaha kwa sauti, kama vile msomaji wa habari wa redio au kiongozi wa ibada, kunavyohakikisha ujumbe unafika kwa hadhira bila upotofu

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili vipengele vya kusoma kwa ufasaha
- Kutazama video za watu wanaosoma kwa ufasaha
- Kujadili umuhimu wa kila kipengele

Nini tofauti kati ya msomaji wa habari wa redio anayesoma kwa ufasaha na mtu anayesoma bila kuzingatia kiimbo au kasi, na tofauti hii inabadilisha vipi uelewa wa hadhira?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 104
- Vifaa vya kidijitali
- Video za usomaji
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 107
- Mfano wa notisi

- Kutambua vipengele - Kujadiliana

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Aina za Maneno – Vielezi
Uzungumzaji wa Papo kwa Hapo – Kanuni za Kuzingatia

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya vielezi na kutambua aina zake
- Kutumia vielezi ipasavyo katika sentensi
- Tambua jinsi vielezi, kama vile "haraka," "taratibu," "nje," vinavyotumiwa kuelezea vitendo vya kila siku kama vile "Tupa taka polepole kwenye pipa"

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua vielezi katika sentensi
- Kueleza aina za vielezi (namna, mahali, wakati, idadi)
- Kujaza nafasi kwa vielezi vifaavyo

Unaelezea vipi jinsi jambo linavyofanyika bila kutumia vielezi, na kwa nini vielezi kama "haraka," "vizuri," au "kesho" ni muhimu katika mazungumzo ya kila siku?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 110
- Chati ya vielezi
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 102
- Chati ya kanuni

- Kujaza pengo - Kutunga sentensi - Orodha hakiki

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Ufasaha – Kusoma Kifungu cha Maelezo
Uandishi wa Kiuamilifu – Vipengele vya Notisi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kusoma kifungu cha maelezo kuhusu udhibiti wa taka akizingatia matamshi bora, kasi ifaayo (maneno 125 kwa dakika), kiimbo na viziada lugha
- Kujadili vipengele vya kusoma kwa ufasaha vilivyodhihirika
- Tambua jinsi kusoma kwa ufasaha, kama ilivyo kwa wasomaji wa matangazo ya bidhaa, kunavyojenga imani na kuvutia watazamaji

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma kifungu cha maelezo kuhusu udhibiti wa taka kwa kuzingatia vipengele vyote
- Kujadili jinsi ulivyosoma
- Kupata maoni ya wenzake

Unaona tofauti gani kati ya kusoma kwa ufasaha na bila ufasaha unaposikiliza matangazo ya redio kuhusu usafi wa mazingira au programu ya watoto?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 104
- Kifungu cha maelezo
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 107
- Mfano wa notisi

- Kusoma kwa sauti - Kufanyiana tathmini - Orodha hakiki

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Aina za Maneno – Viunganishi
Uzungumzaji wa Papo kwa Hapo – Mazoezi ya Kuzungumza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya viunganishi na mifano yake
- Kutumia viunganishi mbalimbali ipasavyo katika sentensi
- Tambua jinsi viunganishi kama "na," "lakini," "kwa sababu" vinavyounganisha mawazo katika hoja za mazungumzo, kama vile "Tutadhibiti taka kwa sababu tutunzapo mazingira tunaepuka magonjwa"

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana na aina za viunganishi
- Kutambua viunganishi kwenye kifungu cha maelezo
- Kujaza nafasi kwa viunganishi vifaavyo

Tofauti ya sentensi "Tupa taka. Weka mazingira safi" na "Tupa taka ili uweke mazingira safi" ni ipi, na kiunganishi hicho kinabadilisha vipi nguvu ya ujumbe?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 111
- Kifungu cha maelezo
- Kadi za viunganishi
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 102
- Mwongozo wa maigizo
- Vifaa vya kidijitali

- Kujaza pengo - Kutunga sentensi - Kutunga aya

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Ufasaha – Msamiati na Ujumbe kutoka Kifungu cha Maelezo
Uandishi wa Kiuamilifu – Kuandika Notisi ya Mkutano

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutafiti vifungu zaidi vya maelezo na kuvisoma kwa ufasaha
- Kutambua msamiati na ujumbe kutoka kwa vifungu
- Tambua jinsi kutafuta na kusoma makala za kidijitali kuhusu udhibiti wa taka, kama vile ripoti za shirika la mazingira, kunavyosaidia kuunda hoja za kukingaa mazingira

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutafuta vifungu vya maelezo vitabuni au mtandaoni
- Kusoma kwa kuzingatia vipengele vya ufasaha
- Kuandika msamiati na ujumbe kwenye shajara

Je, unawezaje kutumia vifungu vya maelezo uvisomavyo mtandaoni kuhusu udhibiti wa taka kuunda hoja za kushawishi watu wengine waache kutupa taka hovyo?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 104
- Matini za kidijitali
- Shajara ya msamiati
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 107
- Daftari au tarakilishi
- Orodha hakiki ya notisi

- Kusoma kwa sauti - Kutambua msamiati - Kufanyiana tathmini

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Aina za Maneno – Vihusishi na Vihisishi
Kuzungumza kwa Ufasaha – Maana na Sifa za Mjadala

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya vihusishi na vihisishi na kutoa mifano
- Kutumia vihusishi na vihisishi ipasavyo katika sentensi
- Tambua jinsi vihisishi kama "Huraa!" au "Salaale!" vinavyotumiwa kuonyesha hisia za papo kwa hapo, kama vile mtu anaposhangaa kuona uharibifu wa mazingira

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza na kutoa mifano ya vihusishi na vihisishi
- Kutambua vihusishi na vihisishi kwenye mazungumzo
- Kutunga sentensi kwa kila aina

Mbali na kusema "nilifurahi," kwa nini kutumia kihisishi kama "Huraa!" kunabeba nguvu zaidi ya hisia, na ungeitumia lini kihisishi hicho badala ya maneno ya kawaida?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 113
- Mazungumzo ya mfano
- Kadi za vihisishi
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 119
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya sifa

- Kutambua vihusishi na vihisishi - Kutunga sentensi - Kujaza pengo

UADILIFU KATIKA UONGOZI SHULENI

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Ufahamu – Maana na Vipengele vya Kifungu Simulizi
Uandishi wa Kiuamilifu – Maana na Umuhimu wa Shajara

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kifungu simulizi
- Kutambua vipengele vya kuzingatia katika usomaji wa kifungu simulizi
- Tambua jinsi kuelewa vipengele vya kifungu simulizi, kama vile msuko wa hadithi na wahusika, kunavyosaidia katika kuelewa riwaya, filamu au ripoti ya tukio la kijamii

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya kifungu simulizi
- Kujadili vipengele vya kuzingatia katika usomaji
- Kutabiri ujumbe kwa kurejelea kichwa au picha

Je, unabainishaje wahusika, matukio na ujumbe mkuu katika hadithi au ripoti ya mkutano wa shule unaoisoma kwa mara ya kwanza?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 121
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya vipengele
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 124
- Mifano ya shajara

- Kujibu maswali - Kujadiliana

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Uundaji wa Maneno – Mbinu ya Mkato
Kuzungumza kwa Ufasaha – Kanuni za Kuandaa Mjadala

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza dhana ya uundaji wa maneno na mbinu ya mkato
- Kutambua maneno yaliyoundwa kwa mbinu ya mkato
- Tambua jinsi maneno ya mkato kama "kakangu," "babangu," inavyofanya mazungumzo ya kila siku kuwa ya asili na ya karibu zaidi, kama vile unapomwambia jirani yako mtu wa familia yako

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza dhana ya uundaji wa maneno
- Kutambua maneno ya mkato kwenye kifungu
- Kuunda maneno ya mkato kwa kutumia nomino na vivumishi vimilikishi

Unatumia maneno ya mkato kama "mamangu" badala ya "mama yangu" lini, na mazungumzo yanabadilika vipi kwa hisia na ukaribu unapotumia mkato badala ya maneno mawili?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 128
- Chati ya maneno ya mkato
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 119
- Karatasi za kuandikia hoja

- Kuunda maneno ya mkato - Kutunga sentensi - Orodha hakiki

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Ufahamu – Kusoma Kifungu Simulizi na Kutambua Ujumbe
Uandishi wa Kiuamilifu – Vipengele na Aina za Shajara

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kusoma kifungu simulizi kuhusu mkutano wa wazazi shuleni
- Kutambua ujumbe, kupanga matukio na kueleza msamiati
- Tambua jinsi stadi za kuelewa kifungu simulizi zinavyofaa kwa kuelewa ripoti za biashara, barua za shirika au hadithi za habari zinazochapishwa gazetini

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma kifungu simulizi cha "Mkutano wa Wazazi Shuleni Mamboleo"
- Kutambua ujumbe, kupanga matukio na kueleza msamiati
- Kujibu maswali ya ufahamu

Unapanga vipi matukio ya habari uliyoisoma katika gazeti ili kuelewa ni tukio gani lilitangulia na ni nini lililofuata, kama vile katika ripoti ya uchaguzi wa viongozi wa shule?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 121
- Kifungu simulizi
- Kamusi
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 124
- Mifano ya shajara
- Vifaa vya kidijitali

- Kujibu maswali - Kupanga matukio - Kutambua msamiati

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Uundaji wa Maneno – Mbinu ya Kuambatanisha
Kuzungumza kwa Ufasaha – Mazoezi ya Kushiriki Mjadala

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza mbinu ya kuambatanisha katika uundaji wa maneno
- Kutambua na kuunda nomino ambata
- Tambua jinsi nomino ambata kama "baruapepe," "kipazasauti," au "mwanaanga" zilivyoundwa kujibu mahitaji ya mawasiliano ya kisasa na teknolojia

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza mbinu ya kuambatanisha kwa mifano
- Kutambua nomino ambata kwenye kifungu
- Kuunda nomino ambata na kuziandika katika sentensi

Nomino kama "baruapepe" na "kipazasauti" ziliundwa kwa njia ya kuambatanisha ili kuelezea vitu vipya vya teknolojia – unafikiri lugha ingefanya nini bila mbinu hii ya kuunda maneno mapya?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 130
- Chati ya nomino ambata
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 119
- Karatasi za hoja

- Kuunda nomino ambata - Kutunga sentensi - Orodha hakiki

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Ufahamu – Msamiati na Maswali ya Ufahamu
Uandishi wa Kiuamilifu – Kuandika Shajara ya Uchaguzi wa Viongozi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutumia msamiati kutoka kwa kifungu simulizi ipasavyo katika sentensi
- Kutoa maoni kuhusu ujumbe wa kifungu
- Tambua jinsi kuelewa na kutumia msamiati mzuri wa kifungu simulizi unavyokuwezesha kuzungumza na kuandika kwa ufasaha zaidi, kama vile ripoti ya mwandishi wa habari au mshairi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana za msamiati kutoka kwa kifungu
- Kutunga sentensi kwa msamiati huo
- Kujadili ujumbe wa kifungu na kuwasilisha maoni

Je, unawezaje kutumia msamiati tajiri wa kifungu simulizi ulichokisoma katika mazungumzo yako ya kila siku ili uonekane ni mtu wa lugha bora na anayeaminika?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 121
- Kamusi
- Daftari la msamiati
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 124
- Daftari au tarakilishi
- Mifano ya shajara

- Kutunga sentensi - Kujibu maswali - Kufanyiana tathmini

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Uundaji wa Maneno – Mbinu ya Uradidi
Kuzungumza kwa Ufasaha – Ushawishi kuhusu ukweli fulani

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza mbinu ya uradidi katika uundaji wa maneno
- Kutambua na kuunda maneno ya uradidi
- Tambua jinsi maneno ya uradidi kama "polepole," "tembeatembea," au "mmojammoja" yanavyofanya lugha iwe ya kuvutia na yenye msisitizo, kama vile katika ushairi, michezo ya watoto au matangazo

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza mbinu ya uradidi kwa mifano
- Kutambua maneno ya uradidi kwenye sentensi
- Kuunda maneno ya uradidi na kutunga sentensi

Maneno ya uradidi kama "haraka haraka" au "mmojammoja" yanabeba nguvu ya msisitizo – yanabadilika vipi maana ya sentensi unapotumia uradidi badala ya neno moja tu?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 131
- Chati ya uradidi
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 134–135
- Chati ya kanuni

- Kuunda maneno ya uradidi - Kutunga sentensi - Kufanyiana tathmini

JINSIA NA TAALUMA

Kusoma
Kuandika

Ufupisho – Kifungu cha kupasha habari
Uandishi wa Kiubunifu – Masimulizi kutokana na picha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya ufupisho ili kuupambanua
- Kujadili miktadha ambapo ufupishaji wa habari hutumika
- Tumia stadi ya ufupisho katika maisha ya kila siku kama vile kuandika vidokezo vya habari au masomo

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili maana ya ufupisho
- Kulinganisha kifungu kirefu na kifungu kilichofupishwa
- Kutambua vipengele vya ufupisho (hoja kuu, mtiririko, uangavu)

Ufupisho wa habari unachangia vipi mawasiliano ya haraka?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 137–138
- Vifungu vya gazeti
- Chati ya vipengele
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 141
- Picha mbalimbali
- Mifano ya insha

- Kutambua vipengele - Kulinganisha vifungu - Maswali ya ufahamu

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Vinyume – Vinyume vya nomino
Kuzungumza kwa Ufasaha – Ushawishi kuhusu ukweli fulani

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kinyume cha neno
- Kutambua vinyume vya nomino vinavyozingatia jinsia, umri, hisia, uhusiano na mazingira
- Tumia vinyume vya nomino sawasawa na unavyotofautisha hali mbili tofauti katika maisha halisi kama jua na mvua au ujasiri na hofu

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya kinyume
- Kutambua na kuorodhesha nomino na vinyume vyake
- Kutunga sentensi kwa kutumia vinyume vya nomino

Vinyume vya nomino hutusaidia vipi kueleza hali mbili tofauti?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 146–149
- Kadi za nomino
- Chati ya vinyume
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 135–136
- Vifaa vya kidijitali (video)
- Karatasi za hoja

- Kuambatanisha nomino na vinyume - Kutunga sentensi - Kujaza pengo

Kusoma
Kuandika

Ufupisho – Kifungu cha kupasha habari
Uandishi wa Kiubunifu – Masimulizi kutokana na picha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili vipengele vya kuzingatia katika kufupisha kifungu
- Kudondoa hoja kuu na kuziandika kwa maneno yake mwenyewe
- Tumia ufupisho katika kazi za kila siku kama vile kuandaa madokezo ya mkutano au kuandika ripoti fupi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma kifungu cha kupasha habari kuhusu jinsia na taaluma
- Kutambua hoja kuu katika kila aya
- Kuandaa rasimu ya ufupisho kwa maneno ya mwanafunzi mwenyewe

Unazingatia nini unapofupisha kifungu cha habari?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 138–140
- Kifungu cha habari (gazeti au mtandao)
- Daftari
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 141–145
- Picha 3–4 zinazohusiana
- Mwongozo wa kuandika

- Kutambua hoja kuu - Kuandika ufupisho - Wanafunzi kufanyiana tathmini

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Vinyume – Vinyume vya vitenzi
Kuzungumza kwa Ufasaha – Ushawishi kuhusu ukweli fulani

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya vinyume vya vitenzi
- Kutambua vitenzi vya kauli ya kutendua vinavyounda vinyume
- Tumia vinyume vya vitenzi katika mazungumzo kama vile kuingia/kutoka au jenga/bomoa ili kuwasiliana kwa uwazi zaidi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili vitenzi na vinyume vyake (vaa–vua, jenga–bomoa)
- Kuandika sentensi upya kwa kutumia kinyume cha kitenzi
- Kugeuza sentensi zilizo na vitenzi vya kauli ya kutenda hadi kutendua

Vitenzi vya kinyume hutusaidia vipi kuwasilisha maana tofauti?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 150–152
- Kapu la maneno
- Chati ya vitenzi
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 135–136
- Vifaa vya kurekodi
- Orodha hakiki ya kanuni

- Kuambatanisha vitenzi na vinyume - Kutunga sentensi - Kujaza pengo

Kusoma
Kuandika

Ufupisho – Kifungu cha kupasha habari
Uandishi wa Kiubunifu – Masimulizi kutokana na picha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kufupisha aya tano za mwanzo za kifungu kwa maneno 150
- Kuwasilisha ufupisho kwa wenzake na kupokea maoni
- Tumia ufupisho kuhifadhi muda kama unavyofanya unapotafuta habari kwa haraka magazetini au mtandaoni

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma kifungu kirefu na kukifupisha kwa maneno 150
- Kuwasilisha ufupisho darasani
- Kurekebisha ufupisho kwa kuzingatia maoni ya wenzake

Je, ufupisho wako unahifadhi ujumbe wa asili wa kifungu?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 140
- Kifungu cha habari kirefu
- Vigezo vya ufupisho
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 141–145
- Vigezo vya tathmini
- Daftari/tarakilishi

- Kuandika ufupisho - Uwasilishaji - Kutathmini ufupisho wa mwenzake

Matumizi ya Lugha

Vinyume – Vinyume vya vivumishi na vihusishi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vinyume vya vivumishi (baya–bora, fupi–refu, dogo–kubwa)
- Kutambua vinyume vya vihusishi vya mahali na wakati (mbele–nyuma, kabla–baada)
- Tumia vinyume vya vivumishi na vihusishi katika maelezo ya kila siku kama vile kuelezea umbali, ukubwa au wakati wa matukio

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili vinyume vya vivumishi na kutoa mifano
- Kutambua vinyume vya vihusishi kwenye kifungu
- Kutunga sentensi kwa kutumia vinyume vya vivumishi na vihusishi

Vinyume vya vivumishi na vihusishi hutusaidiaje kuelezea ulimwengu unaotuzunguka?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 152–155
- Chati ya vinyume
- Picha zinazoonyesha tofauti

- Kutambua vinyume - Kutunga sentensi - Kuandika sentensi upya