MIKONDO YA FURSA ZA AJIRA

Kusikiliza na Kuzungumza

Ufahamu wa Kusikiliza – Ujumbe katika matini simulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya ujumbe katika matini simulizi ili kuipambanua
- Kutabiri ujumbe wa matini simulizi kwa kuzingatia anwani au picha
- Kutambua kwamba kusikiliza kwa makini na kutambua ujumbe husaidia kuelewa fursa halisi za ajira kama vile muziki, uigizaji na kilimo-biashara katika jamii

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutafiti maana ya ujumbe katika matini vitabuni au mtandaoni
- Kutabiri ujumbe wa matini simulizi kwa kuzingatia picha ya gurudumu la ajira
- Kusikiliza matini simulizi kuhusu mikondo ya fursa za ajira ikisimuliwa na mwalimu
- Kuthibitisha utabiri wake baada ya kusikiliza

Je, unazingatia nini ili kutambua ujumbe katika matini simulizi unayosikiliza kuhusu fursa za ajira?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 1
- Chati ya gurudumu la ajira
- Vifaa vya kidijitali

- Kutambua ujumbe katika matini - Kujibu maswali ya ufahamu - Kuthibitisha utabiri

Kusoma
Kuandika
Matumizi ya Lugha

Kusoma kwa Ufasaha – Vipengele vya kusoma kifungu simulizi
Viakifishi – Herufi kubwa
Aina za Maneno – Nomino

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili vipengele vya kuzingatia katika kusoma kwa ufasaha (matamshi, kasi, kiimbo, sauti, viziada lugha)
- Kusoma kifungu simulizi akizingatia matamshi bora
- Kutambua kwamba kusoma kwa ufasaha kunafanana na kuzungumza vizuri hadharani, stadi muhimu katika ajira kama vile ufawidhi wa hafla au utangazaji wa redio

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya kusoma kwa ufasaha
- Kujadili vipengele vya kusoma kwa ufasaha akishirikiana na wenzake
- Kutazama video ya mtu anayesoma kwa ufasaha na kujadili vipengele vilivyodhihirika
- Kusoma kifungu simulizi "Mikondo ya Fursa za Ajira" darasani akizingatia matamshi bora

Je, unazingatia nini ili uweze kusoma kifungu simulizi kuhusu ajira kwa ufasaha mbele ya hadhira?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 4
- Video ya usomaji bora
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 8
- Mifano ya matangazo ya ajira
- Kadi za sentensi
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 15
- Kapu maneno
- Chati ya aina za maneno

- Kusoma kwa sauti - Tathmini ya vipengele vya ufasaha - Wanafunzi kufanyiana tathmini

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika
Matumizi ya Lugha

Ufahamu wa Kusikiliza – Fani katika matini simulizi
Kusoma kwa Ufasaha – Kasi, kiimbo na kiwango cha sauti
Viakifishi – Nukta
Aina za Maneno – Vitenzi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya fani katika matini simulizi ili kuipambanua
- Kutambua vipengele vya fani (msuko, wahusika, mandhari, lugha, muundo, mtindo) katika matini simulizi
- Kuona jinsi fani katika hadithi za wajasiriamali inavyofanana na changamoto za kweli wanazokutana nazo wafanyabiashara wadogo nchini Kenya

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili maana ya fani kwa kutumia vitabu au mtandao
- Kusikiliza matini simulizi ikisimuliwa na mgeni mwalikwa au mwalimu
- Kutambua vipengele vya fani katika matini hiyo
- Kushirikiana na wenzake kuchambua vipengele vya fani

Je, ni vipengele gani vya fani unavyotambua katika matini simulizi inayohusu wajasiriamali wanaofanikiwa?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 2
- Kadi za vipengele vya fani
- Mgeni mwalikwa
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 4
- Kinasasauti / rununu
- Chati ya vipengele vya ufasaha
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 10
- Mifano ya ankara na risiti
- Kadi za sentensi
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 16
- Kapu maneno
- Mti maneno

- Kutambua vipengele vya fani - Uchambuzi wa kikundi - Kuwasilisha matokeo darasani

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Ufahamu wa Kusikiliza – Uwasilishaji wa uchambuzi
Kusoma kwa Ufasaha – Viziada lugha na ujirekodi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuchambua ujumbe na fani katika matini simulizi aliyoisikiliza
- Kuwasilisha uchambuzi wake kwa wenzake kwa lugha fasaha
- Kutambua kwamba uwezo wa kuchambua na kuwasilisha mawazo kwa ufasaha ni stadi inayohitajika katika kazi kama vile uanahabari, ualimu na usimamizi wa miradi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusikiliza matini simulizi kuhusu mikondo ya fursa za ajira kutoka kwa mgeni mwalikwa au vifaa vya kidijitali
- Kuchambua ujumbe na fani katika matini hiyo
- Kuwasilisha uchambuzi darasani na wenzake kumtolea maoni
- Kurekebisha uchambuzi wake kwa kuzingatia maoni

Je, uwasilishaji mzuri wa uchambuzi wa matini unakusaidia vipi kujiandaa kwa kazi kama vile uanahabari au ualimu?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 1
- Mgeni mwalikwa
- Kinasasauti
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 4
- Rununu / tarakilishi

- Uwasilishaji darasani - Kutoa na kupokea maoni - Orodha hakiki

Kuandika

Viakifishi – Kipumuo na Alama za Mtajo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza matumizi ya kipumuo na alama za mtajo katika maandishi
- Kutumia kipumuo na alama za mtajo ipasavyo katika sentensi
- Kutambua kwamba kipumuo na alama za mtajo zinatumiwa mara kwa mara katika uandishi wa makala za biashara, mahojiano ya kazi na matangazo ya ajira

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili matumizi ya kipumuo na alama za mtajo kwa mifano kutoka matangazo ya kazi na mahojiano
- Kusahihisha kifungu chenye makosa ya kipumuo na alama za mtajo
- Kutunga sentensi tano kwa kuzingatia matumizi yafaayo ya kipumuo na alama za mtajo kuhusu ajira

Je, kipumuo na alama za mtajo zinatumiwa vipi katika mahojiano ya kazi na matangazo ya ajira?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 11
- Mifano ya matangazo ya kazi
- Kadi za sentensi

- Kusahihisha kifungu - Kutunga sentensi - Orodha hakiki

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Aina za Maneno – Viwakilishi na Vivumishi
Matamshi Bora – Sauti /b/ na /mb/
Kusoma kwa Ufahamu – Habari mahususi katika kifungu simulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya viwakilishi na vivumishi ili kuvibainisha
- Kutambua viwakilishi na vivumishi katika matini
- Kutumia viwakilishi na vivumishi ipasavyo katika sentensi
- Kutambua kwamba viwakilishi kama vile "wao", "sisi" na vivumishi kama vile "hodari", "jasiri" vinatumiwa kuelezea sifa za wajasiriamali wanaofanikiwa katika matangazo ya biashara na maombi ya kazi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya viwakilishi na vivumishi kwa mifano kutoka matangazo ya biashara
- Kutambua viwakilishi na vivumishi katika kifungu simulizi cha ajira
- Kutunga kifungu kifupi cha aya mbili kuhusu fursa za ajira kwa kutumia viwakilishi na vivumishi mbalimbali

Je, vivumishi kama vile "hodari" na "jasiri" vinaelezea vipi sifa za wajasiriamali wanaofanikiwa katika matangazo ya biashara?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 18
- Kapu maneno
- Chati ya aina za maneno
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 24
- Mti maneno
- Kadi za maneno
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 27
- Picha
- Michoro

- Kutambua viwakilishi na vivumishi - Kutunga kifungu kifupi - Kufanyiana tathmini

KUKABILIANA NA SHINIKIZORIKA

Kuandika
Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Uandishi wa Kiuamilifu – Muundo wa barua ya kirafiki
Ngeli za Nomino – Ngeli ya A-WA
Matamshi Bora – Sauti /bw/ na /mbw/

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya barua ya kirafiki
- Kujadili vipengele vya muundo wa barua ya kirafiki (tarehe, mtajo, utangulizi, mwili, hitimisho, jina)
- Kutambua kwamba muundo wa barua ya kirafiki unafanana na muundo wa barua pepe za kirafiki ambazo vijana hutumia kila siku kuwasiliana na familia na marafiki walioko mbali

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya barua ya kirafiki na miktadha inayotumiwa
- Kusoma kielelezo cha barua ya kirafiki iliyoandikwa na Sidi kwa Ken
- Kutambua vipengele vya muundo wa barua hiyo
- Kujadili ujumbe, muundo na mtindo wa barua hiyo

Je, muundo wa barua ya kirafiki unafanana vipi na barua pepe za kirafiki unazozitumia kuwasiliana na marafiki wako?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 30
- Mfano wa barua ya kirafiki
- Michoro ya muundo
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 33
- Kapu maneno
- Kadi za sentensi
- Chati
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 25
- Kinasasauti / rununu
- Kadi za maneno

- Kutambua vipengele vya muundo - Kujibu maswali - Orodha hakiki

Kusoma
Kuandika
Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Kusoma kwa Ufahamu – Msamiati na ufasiri wa kifungu simulizi
Uandishi wa Kiuamilifu – Kuandika barua ya kirafiki
Ngeli za Nomino – Ngeli ya U-I na KI-VI
Matamshi Bora – Vitanzandimi na uboreshaji wa matamshi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua msamiati ulioangaziwa katika kifungu simulizi
- Kueleza maana ya msamiati kulingana na muktadha
- Kutambua kwamba kujua msamiati mpya kutoka kwa matini ya kisasa kunasaidia mtu kuelewa mazungumzo ya kijamii, ya biashara na ya shule — kama vile neno "shinikizorika" lenyewe linavyoelezea hali halisi wanayoipitia vijana

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma tena kifungu simulizi "Radhi" na kutenga msamiati ulioangaziwa
- Kutumia kamusi kueleza maana ya msamiati huo
- Kutunga sentensi sahihi kwa kutumia msamiati aliojifunza
- Kufanya utabiri na ufasiri kutokana na kifungu

Je, kujua msamiati mpya kutoka kwa kifungu simulizi kuhusu shinikizorika kunakusaidia vipi kuelewa hali za kijamii zinazokuzunguka?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 27
- Kamusi
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 30
- Nakala ya barua ya kirafiki
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 37
- Kadi za maneno
- Chati ya ngeli
- Picha za vitu
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 24
- Kinasasauti / rununu

- Kueleza msamiati kutoka muktadha - Kutunga sentensi - Tathmini ya maana

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu – Ufasiri na tathmini ya kifungu simulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kufanya utabiri na ufasiri kutokana na kifungu simulizi
- Kutoa maoni yake kuhusu ujumbe wa kifungu
- Kutambua kwamba uwezo wa kufasiri ujumbe wa matini na kutoa maoni yenye hoja unafaa pia katika mazungumzo ya kikundi, mijadala ya darasa na hata mazungumzo ya kila siku kuhusu masuala yanayoathiri vijana

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma tena vifungu mbalimbali vya simulizi kuhusu shinikizorika
- Kufasiri ujumbe wa vifungu hivyo
- Kutoa maoni yenye hoja kuhusu maudhui ya vifungu
- Kushirikiana na wenzake kujadili ufasiri wao

Je, kufasiri ujumbe wa kifungu simulizi kuhusu shinikizorika kunakusaidia vipi kutoa hoja imara katika mijadala ya masuala yanayoathiri vijana?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 27
- Kamusi
- Vifaa vya kidijitali

- Kutoa ufasiri wa matini - Kujadili ujumbe - Tathmini ya hoja

Kuandika
Matumizi ya Lugha

Uandishi wa Kiuamilifu – Kujibu barua ya kirafiki
Ngeli za Nomino – Ngeli ya I-ZI

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujibu barua ya kirafiki kwa kuzingatia ujumbe, muundo na mtindo ufaao
- Kurekebisha barua yake kwa kuzingatia maoni ya wenzake
- Kutambua kwamba stadi ya kujibu mawasiliano kwa njia ya heshima na yenye maudhui inafaa pia katika kujibu ujumbe wa barua pepe, WhatsApp au SMS kutoka kwa familia na marafiki

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujibu barua ya kirafiki aliyoandikiwa kuhusu shinikizorika
- Kuwasomea wenzake barua aliyoandika ili wamtolee maoni
- Kurekebisha barua kwa kuzingatia maoni yaliyotolewa
- Kuwasilisha barua iliyorekebishwa

Je, jinsi unavyojibu barua ya kirafiki inaboresha vipi uhusiano wako na mtu, kama inavyofanya ujumbe mzuri wa WhatsApp au barua pepe?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 30
- Vifaa vya kidijitali
- Mifano ya barua
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 43
- Kadi za maneno
- Chati ya ngeli zote
- Picha za vitu

- Kuandika barua ya kujibu - Kusomeana barua - Kurekebisha insha

UTAMBUZI WA UWEZO NA VIPAJI MBALIMBALI

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika

Kuzungumza kwa Kupasha Habari – Maana na miktadha
Ufupisho – Maana na vipengele vya kufupisha kifungu cha kupasha habari
Uandishi wa Kiuamilifu – Maana na muundo wa insha ya wasifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kuzungumza kwa kupasha habari ili kukutofautisha na aina nyingine za uzungumzaji
- Kujadili miktadha ambapo kuzungumza kwa kupasha habari hutokea (mihadhara, mafunzo, warsha, semina)
- Kutambua kwamba kuzungumza kwa kupasha habari ni stadi inayotumiwa kila siku na walimu, madaktari wanaofundisha wagonjwa na mameneja wanaowafundisha wafanyakazi wao

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya kuzungumza kwa kupasha habari
- Kujadili miktadha ya kijamii ambapo uzungumzaji huu hutokea
- Kusikiliza aina mbalimbali za uzungumzaji na kutambua uzungumzaji wa kupasha habari
- Kujadili tofauti kati ya uzungumzaji wa kupasha habari na mazungumzo ya kawaida

Je, kuzungumza kwa kupasha habari kunatumiwa vipi katika miktadha kama vile hospitali ambapo daktari anamfundisha mgonjwa, au darasani ambapo mwalimu anafundisha?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 48
- Vifaa vya kidijitali
- Vinasasauti
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 51
- Vifungu viwili vya kulinganisha
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 54
- Kielelezo cha Wasifu wa Rajabu
- Mifano ya CV

- Kutambua uzungumzaji wa kupasha habari - Kujadili miktadha - Kujibu maswali

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika

Nyakati na Hali – Wakati uliopo
Kuzungumza kwa Kupasha Habari – Vipengele vya usahihi, uangavu na mvuto
Ufupisho – Kufupisha kifungu cha kupasha habari
Uandishi wa Kiuamilifu – Kuandika insha ya wasifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya wakati uliopo
- Kutambua kiambishi cha wakati uliopo (-na-) katika vitenzi
- Kutumia wakati uliopo ipasavyo katika sentensi na vifungu
- Kutambua kwamba wakati uliopo unatumiwa kuelezea matukio yanayoendelea sasa hivi — kama vile mtangazaji wa redio anayetangaza mchezo unaoendelea au daktari anayeelezea hali ya mgonjwa kwa familia

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua vitenzi vilivyo katika wakati uliopo katika matini
- Kutenga viambishi vya wakati uliopo katika vitenzi
- Kusoma kifungu na kuandika vitenzi vyote vilivyo katika wakati uliopo
- Kutunga sentensi nne sahihi kwa kutumia wakati uliopo kuhusu vipaji na uwezo wa wanafunzi

Je, wakati uliopo unatumiwa vipi na mtangazaji wa redio anayetangaza mchezo unaoendelea, na jinsi hiyo inafanana na matumizi yake katika insha?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 57
- Chati ya viambishi vya nyakati
- Kadi za sentensi
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 48
- Video ya uzungumzaji wa kupasha habari
- Chati ya vipengele
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 51
- Kifungu cha Sabra
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 54
- Mifano ya CV na wasifu

- Kutambua vitenzi vya wakati uliopo - Kutunga sentensi - Kujaza jedwali

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Nyakati na Hali – Wakati uliopita
Kuzungumza kwa Kupasha Habari – Uwasilishaji darasani

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya wakati uliopita
- Kutambua kiambishi cha wakati uliopita (-li-) katika vitenzi
- Kutumia wakati uliopita ipasavyo katika sentensi na vifungu
- Kutambua kwamba wakati uliopita unatumiwa kuelezea historia na mafanikio ya mtu — kama vile katika wasifu, CV au habari za gazeti zinazoelezea maisha ya mtu mashuhuri

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua vitenzi vilivyo katika wakati uliopita katika matini
- Kutenga viambishi -li- katika vitenzi
- Kubadilisha sentensi kutoka wakati uliopo hadi wakati uliopita
- Kutunga sentensi tano sahihi kwa kutumia wakati uliopita kuhusu mafanikio ya mtu katika vipaji vyake

Je, wakati uliopita unatumiwa vipi katika uandishi wa wasifu au CV kuelezea historia na mafanikio ya mtu tofauti na mazungumzo ya kawaida?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 59
- Chati ya viambishi vya nyakati
- Kadi za sentensi
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 48
- Kinasasauti / rununu
- Orodha ya tathmini

- Kutambua vitenzi vya wakati uliopita - Kubadilisha sentensi - Kutunga sentensi

Kusoma
Kuandika

Ufupisho – Tathmini na uboreshaji wa ufupisho
Uandishi wa Kiuamilifu – Kurekebisha na kuwasilisha insha ya wasifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kufupisha vifungu mbalimbali vya kupasha habari kutoka vyanzo tofauti
- Kutathmini ubora wa ufupisho wake na wa wenzake
- Kutambua kwamba kutambua kifungu kilichofupishwa vizuri — ambacho kimehifadhi ujumbe asilia bila kupoteza maudhui — ni stadi inayohitajika pia katika kusoma ripoti za biashara, habari za mtandaoni na makala za kisayansi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutafuta vifungu mbalimbali vya kupasha habari mtandaoni au maktabani
- Kufupisha vifungu hivyo kwa kuzingatia vipengele vifaavyo
- Kuwasilisha ufupisho kwa wenzake ili wamtolee maoni
- Kutathmini kama kifungu kimefupishwa vizuri bila kupoteza ujumbe

Je, jinsi unavyotambua kwamba habari ya mtandaoni imefupishwa vizuri bila kupoteza ujumbe inafanana vipi na jinsi unavyohakiki ubora wa ufupisho wako wa darasa?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 51
- Vifungu vya mtandao
- Magazeti
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 54
- Insha za awali za wanafunzi

- Kuwasilisha ufupisho - Tathmini ya wenzake - Kujaza orodha hakiki

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Nyakati na Hali – Wakati ujao
Kusikiliza kwa Kupata Habari – Maana na Miktadha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya wakati ujao
- Kutambua kiambishi cha wakati ujao (-ta-) katika vitenzi
- Kutumia wakati ujao ipasavyo katika sentensi na vifungu
- Kubadilisha sentensi kati ya nyakati zote tatu kwa usahihi
- Kutambua kwamba wakati ujao unatumiwa kuelezea ndoto na mipango — kama vile mwanasiasa anayowaahidi wananchi au mwanafunzi anayeandika barua ya maombi ya kazi akielezea atakavyofanya

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua vitenzi vilivyo katika wakati ujao katika sentensi na matini
- Kubadilisha sentensi kutoka wakati uliopo au uliopita hadi wakati ujao
- Kujaza jedwali la nyakati tatu kwa vitenzi mbalimbali
- Kutunga kifungu cha aya moja kuhusu ndoto za vipaji vya vijana kwa kutumia wakati ujao

Je, wakati ujao unatumiwa vipi na mwanasiasa anayowaahidi wananchi na mwanafunzi anayeandika barua ya maombi ya kazi, na tofauti yao ni ipi?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 60
- Chati ya nyakati zote tatu
- Kadi za sentensi
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 65
- Chati

- Kutambua vitenzi vya wakati ujao - Kubadilisha sentensi kati ya nyakati - Kutunga kifungu - Kujaza jedwali

USALAMA BARABARANI

Kusoma
Kuandika
Matumizi ya Lugha

Kusoma kwa Mapana – Vipengele na Umuhimu
Uandishi wa Kiuamilifu – Maana na Umuhimu wa Ratiba
Mnyambuliko wa Vitenzi – Kauli ya Kutenda

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kusoma kwa mapana na umuhimu wake
- Kujadili vipengele vya kuzingatia katika kusoma kwa mapana (kutambua msamiati, ujumbe, kuandika muhtasari)
- Tambua jinsi kusoma vitabu na makala mbalimbali kuhusu usalama barabarani kunavyoongeza maarifa ya kujilinda

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili maana na umuhimu wa kusoma kwa mapana
- Kutambua vipengele vya kusoma kwa mapana
- Kuchunguza matini za kujichagulia kuhusu usalama barabarani

Kwa nini ni muhimu kujichagulia vitabu na makala za kusoma nje ya darasa, hasa kuhusu usalama wa barabarani?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 68
- Vitabu vya ziada
- Matini za kidijitali
- Kamusi
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 70
- Vifaa vya kidijitali
- Mifano ya ratiba
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 74
- Chati ya vitenzi

- Kujibu maswali - Kujadiliana

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika
Matumizi ya Lugha

Kusikiliza kwa Kupata Habari – Vipengele vya Kuzingatia
Kusoma kwa Mapana – Kusoma Matini ya Kujichagulia
Uandishi wa Kiuamilifu – Vipengele vya Ratiba
Mnyambuliko wa Vitenzi – Kauli ya Kutendea

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili vipengele vya kuzingatia katika usikilizaji wa kupata habari (ufahamu wa msamiati, umakinifu, upangaji habari)
- Kusikiliza habari na kutambua ujumbe mkuu
- Tambua thamani ya kusikiliza maelekezo ya usalama kwa makini kama vile wakati mwanaanga akipewa maagizo ya safari

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili vipengele vya usikilizaji
- Kusikiliza matini kutoka kwa mgeni au kifaa cha kidijitali
- Kutambua msamiati na ujumbe kutoka kwa matini hiyo

Ni vipengele vipi muhimu vya kuzingatia ili upate ujumbe sahihi unaposikiliza maelekezo ya usalama barabarani?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 65
- Kifaa cha kidijitali
- Matini ya mwalimu
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 68
- Matini mbalimbali za kujichagulia
- Kamusi
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 70
- Mfano wa ratiba
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 75
- Kadi za vitenzi

- Kutambua msamiati - Kujibu maswali - Kufanyiana tathmini

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika

Kusikiliza kwa Kupata Habari – Mazungumzo Kuhusu Usalama Barabarani
Kusoma kwa Mapana – Msamiati na Muhtasari
Uandishi wa Kiuamilifu – Kuandika Ratiba ya Uhamasishaji

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kushiriki mazungumzo ya kupata habari kuhusu jinsi ya kuepuka ajali za barabarani
- Kutumia vipengele vya usikilizaji ipasavyo katika mazungumzo
- Tambua thamani ya mazungumzo ya makini kuhusu usalama kama vile kuzingatia maelekezo ya daktari au mtaalamu wa trafiki

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuzungumza na wenzake kuhusu jinsi ya kuepuka ajali
- Kuzingatia vipengele vya usikilizaji wakati wa mazungumzo
- Kutoa maoni kuhusu uzungumzaji wa wenzake

Je, unazingatia nini unaposikiliza maelekezo ya mtaalamu wa usalama barabarani ili uweze kuyafuata ipasavyo?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 66
- Vifaa vya kidijitali
- Matini ya mwalimu
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 68
- Shajara ya msamiati
- Kamusi
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 70
- Mifano ya ratiba

- Kushiriki mazungumzo - Kufanyiana tathmini - Orodha hakiki

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Mnyambuliko wa Vitenzi – Kauli ya Kutendwa na Kutendewa
Kusikiliza kwa Kupambanua – Maana na Vipengele
Kusoma kwa Kina – Maana na Umuhimu wa Mbinu ya Kurashia

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili sifa bainifu za kauli ya kutendwa na kutendewa
- Kutambua na kutumia vitenzi katika kauli hizi ipasavyo
- Tambua jinsi kauli ya kutendwa na kutendewa, kama vile "aligongwa" au "alipewa msaada," zinavyobeba maana muhimu katika ripoti za ajali

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili sifa za kauli ya kutendwa na kutendewa kwa mifano
- Kutambua vitenzi vya kauli hizi kwenye kifungu
- Kugeuza vitenzi kutoka kauli moja hadi nyingine

Tofauti ya "aligonga" (kutenda) na "aligongwa" (kutendwa) ni ipi, na mabadiliko haya yanabadilisha vipi ujumbe katika ripoti ya ajali barabarani?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 78
- Jedwali la mnyambuliko
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 85
- Chati ya vipengele
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 87
- Matini mbalimbali

- Kugeuza vitenzi - Kutunga sentensi - Jedwali la mnyambuliko

KUKABILIANA NA MABADILIKO YA MAISHA YA KIBINAFSI

Kuandika
Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Uhariri – Maana na Umuhimu wa Kuhariri Matini
Ukanushaji – Wakati Uliopita
Kusikiliza kwa Kupambanua – Kupambanua Maana na Mielekeo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya uhariri wa matini
- Kujadili umuhimu wa uhariri katika uandishi
- Tambua jinsi uhariri, kama vile kusahihisha ujumbe wa barua au makala ya gazeti, unavyohakikisha habari inaeleweka na kuaminika na hadhira

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya uhariri
- Kujadili hatua na kanuni za uhariri
- Kutambua makosa ya kisarufi na kitahajia katika sentensi

Kwa nini ni muhimu kuhariri kazi yako ya uandishi kama vile ripoti au barua ya maombi ya kazi kabla hujawasilisha kwa hadhira lengwa?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 91
- Matini yenye makosa
- Chati
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 94
- Chati ya ukanushaji
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 85
- Matini ya kusikiliza

- Kutambua makosa - Kujibu maswali

Kusoma
Kuandika
Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Kusoma kwa Kina – Kutumia Mbinu ya Kurashia
Uhariri – Hatua na Kanuni za Kuhariri Matini
Ukanushaji – Wakati Uliopo
Kusikiliza kwa Kupambanua – Mazungumzo Kuhusu Mabadiliko ya Maisha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kusoma matini kwa kutumia mbinu ya kurashia
- Kutambua maneno muhimu, utangulizi na hitimisho
- Tambua jinsi mbinu ya kurashia inavyosaidia mwanafunzi kupitia haraka matini nyingi za mitihani au vitabu vya ziada bila kupoteza ujumbe muhimu

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kupitia matini kwa haraka na kutambua sehemu muhimu
- Kusoma matini ya "Hatma ya Ziara" kwa kurashia
- Kuwasilisha ujumbe wa matini kwa wenzake

Je, unafanya nini unapotaka kupata haraka ujumbe wa sura nzima bila kusoma kila sentensi, kama vile unapopitia kitabu cha historia kabla ya mtihani?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 88
- Matini ya "Hatma ya Ziara"
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 91
- Makala yenye makosa
- Orodha ya kanuni za uhariri
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 96
- Chati ya ukanushaji
- Kifungu cha mfano
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 85
- Mwongozo wa mazungumzo

- Kutoa ujumbe wa matini - Kujibu maswali - Kufanyiana tathmini

Kusoma
Kuandika
Matumizi ya Lugha

Kusoma kwa Kina – Msamiati na Ujumbe kutoka Matini iliyorashiwa
Uhariri – Kuhariri Matini ya Mwanafunzi
Ukanushaji – Wakati Ujao

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutoa msamiati na maana yake kutoka kwa matini iliyorashiwa
- Kutumia msamiati uliotambuliwa kutunga sentensi
- Tambua jinsi kurekodi na kujifunza msamiati mpya kutoka kwa vitabu unavyovisoma unavyoongeza ujuzi wa mawasiliano katika mazingira ya kazini na darasani

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua msamiati mpya kutoka kwa matini iliyosomwa
- Kutumia kamusi kueleza maana
- Kuandika sentensi kwa msamiati mpya na kurekodi katika shajara

Je, unarekodi vipi msamiati mpya unaouona unapopitia haraka makala ili uweze kuutumia baadaye katika mazungumzo au uandishi wako?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 88
- Shajara ya msamiati
- Kamusi
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 91
- Daftari la mwanafunzi
- Orodha hakiki ya uhariri
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 98
- Chati ya ukanushaji
- Vifaa vya kidijitali

- Kutoa msamiati - Kutunga sentensi - Kufanyiana tathmini

KUDHIBITI TAKA KATIKA MAZINGIRA

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika

Uzungumzaji wa Papo kwa Hapo – Maana na Miktadha
Kusoma kwa Ufasaha – Vipengele vya Kuzingatia
Uandishi wa Kiuamilifu – Maana na Umuhimu wa Notisi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya uzungumzaji wa papo kwa hapo
- Kujadili miktadha ambapo uzungumzaji huu hutokea (tamasha, sherehe, mikutano)
- Tambua jinsi uwezo wa kuzungumza papo kwa hapo, kama vile kujibu swali la mhariri wa gazeti au kuwasilisha ripoti ya dharura, unavyokuwa muhimu katika mazingira ya kazi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutafiti maana ya uzungumzaji wa papo kwa hapo
- Kujadili miktadha ambapo hutokea
- Kutambua kanuni za uzungumzaji huu

Je, unajua nini cha kusema unapoulizwa ghafla kutoa maoni kuhusu usafi wa mazingira katika mkutano wa jamii bila maandalizi yoyote?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 102
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya kanuni
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 104
- Video za usomaji
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 107
- Mfano wa notisi

- Kujibu maswali - Kujadiliana

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Aina za Maneno – Vielezi
Uzungumzaji wa Papo kwa Hapo – Kanuni za Kuzingatia
Kusoma kwa Ufasaha – Kusoma Kifungu cha Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya vielezi na kutambua aina zake
- Kutumia vielezi ipasavyo katika sentensi
- Tambua jinsi vielezi, kama vile "haraka," "taratibu," "nje," vinavyotumiwa kuelezea vitendo vya kila siku kama vile "Tupa taka polepole kwenye pipa"

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua vielezi katika sentensi
- Kueleza aina za vielezi (namna, mahali, wakati, idadi)
- Kujaza nafasi kwa vielezi vifaavyo

Unaelezea vipi jinsi jambo linavyofanyika bila kutumia vielezi, na kwa nini vielezi kama "haraka," "vizuri," au "kesho" ni muhimu katika mazungumzo ya kila siku?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 110
- Chati ya vielezi
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 102
- Chati ya kanuni
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 104
- Kifungu cha maelezo

- Kujaza pengo - Kutunga sentensi - Orodha hakiki

Kuandika
Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Uandishi wa Kiuamilifu – Vipengele vya Notisi
Aina za Maneno – Viunganishi
Uzungumzaji wa Papo kwa Hapo – Mazoezi ya Kuzungumza
Kusoma kwa Ufasaha – Msamiati na Ujumbe kutoka Kifungu cha Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili vipengele vya kuzingatia katika kuandika notisi (ujumbe, mtindo, umbo)
- Kutambua muundo wa notisi kutoka kwa mfano
- Tambua jinsi muundo wa notisi, kama jina la taasisi, tarehe, hadhira na mwili, unavyofanana na muundo wa barua rasmi ya kampuni au shirika

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma notisi ya mfano ya siku ya upanzi wa miche
- Kujadili vipengele vya notisi kutoka kwa mfano
- Kutambua umbo la notisi

Notisi ya mkutano wa chama cha mazingira shuleni inapaswa kujumuisha nini ili washiriki wote wajue nini kitafanyika, wapi, lini na nani anahusika?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 107
- Mfano wa notisi
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 111
- Kifungu cha maelezo
- Kadi za viunganishi
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 102
- Mwongozo wa maigizo
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 104
- Matini za kidijitali
- Shajara ya msamiati

- Kutambua vipengele - Kujibu maswali - Orodha hakiki

Kuandika
Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Uandishi wa Kiuamilifu – Kuandika Notisi ya Mkutano
Aina za Maneno – Vihusishi na Vihisishi
Kuzungumza kwa Ufasaha – Maana na Sifa za Mjadala

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika notisi ya mkutano wa chama cha mazingira kwa kuzingatia vipengele vifaavyo
- Kusambaza notisi na kupata maoni ya wenzake
- Tambua jinsi ujuzi wa kuandika notisi unavyofaa katika mazingira ya kazi, kama vile msaidizi wa ofisi au mwandishi wa habari anayehitaji kupeleka taarifa haraka

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika notisi ya mkutano wa uhamasishaji wa mazingira
- Kuwasambazia wenzake notisi na kupata maoni
- Kurekebisha notisi kulingana na maoni

Je, unaandika vipi notisi inayojibu maswali yote muhimu – nini kitafanyika, wapi, lini, na nani anahusika – kwa lugha fupi, wazi na ya kuvutia hadhira?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 107
- Daftari au tarakilishi
- Orodha hakiki ya notisi
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 113
- Mazungumzo ya mfano
- Kadi za vihisishi
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 119
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya sifa

- Kuandika notisi - Kufanyiana tathmini - Orodha hakiki

UADILIFU KATIKA UONGOZI SHULENI

Kusoma
Kuandika
Matumizi ya Lugha

Kusoma kwa Ufahamu – Maana na Vipengele vya Kifungu Simulizi
Uandishi wa Kiuamilifu – Maana na Umuhimu wa Shajara
Uundaji wa Maneno – Mbinu ya Mkato

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kifungu simulizi
- Kutambua vipengele vya kuzingatia katika usomaji wa kifungu simulizi
- Tambua jinsi kuelewa vipengele vya kifungu simulizi, kama vile msuko wa hadithi na wahusika, kunavyosaidia katika kuelewa riwaya, filamu au ripoti ya tukio la kijamii

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya kifungu simulizi
- Kujadili vipengele vya kuzingatia katika usomaji
- Kutabiri ujumbe kwa kurejelea kichwa au picha

Je, unabainishaje wahusika, matukio na ujumbe mkuu katika hadithi au ripoti ya mkutano wa shule unaoisoma kwa mara ya kwanza?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 121
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya vipengele
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 124
- Mifano ya shajara
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 128
- Chati ya maneno ya mkato

- Kujibu maswali - Kujadiliana

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika

Kuzungumza kwa Ufasaha – Kanuni za Kuandaa Mjadala
Kusoma kwa Ufahamu – Kusoma Kifungu Simulizi na Kutambua Ujumbe
Uandishi wa Kiuamilifu – Vipengele na Aina za Shajara

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili kanuni za kuandaa mjadala (kutafiti, kuielewa hadhira, kujua malengo)
- Kusikiliza mfano wa mjadala na kutambua hoja
- Tambua jinsi kujiandaa vizuri kwa mjadala, kama vile muundo wa hoja za mahojiano ya kazi, unavyomfanya mtu atamkwe na kuaminiwa na wasikilizaji wake

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili kanuni za kuandaa mjadala
- Kusikiliza mfano wa mjadala
- Kutambua hoja za kuunga mkono na kupinga

Kabla ya kushiriki mjadala shuleni kuhusu uadilifu wa kiongozi, unatayarisha vipi hoja zako ili zisimame imara dhidi ya upinzani wa upande mwingine?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 119
- Vifaa vya kidijitali
- Karatasi za kuandikia hoja
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 121
- Kifungu simulizi
- Kamusi
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 124
- Mifano ya shajara

- Kutambua hoja - Kujadiliana - Orodha hakiki

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Uundaji wa Maneno – Mbinu ya Kuambatanisha
Kuzungumza kwa Ufasaha – Mazoezi ya Kushiriki Mjadala
Kusoma kwa Ufahamu – Msamiati na Maswali ya Ufahamu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza mbinu ya kuambatanisha katika uundaji wa maneno
- Kutambua na kuunda nomino ambata
- Tambua jinsi nomino ambata kama "baruapepe," "kipazasauti," au "mwanaanga" zilivyoundwa kujibu mahitaji ya mawasiliano ya kisasa na teknolojia

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza mbinu ya kuambatanisha kwa mifano
- Kutambua nomino ambata kwenye kifungu
- Kuunda nomino ambata na kuziandika katika sentensi

Nomino kama "baruapepe" na "kipazasauti" ziliundwa kwa njia ya kuambatanisha ili kuelezea vitu vipya vya teknolojia – unafikiri lugha ingefanya nini bila mbinu hii ya kuunda maneno mapya?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 130
- Chati ya nomino ambata
- Vifaa vya kidijitali
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 119
- Karatasi za hoja
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 121
- Kamusi
- Daftari la msamiati

- Kuunda nomino ambata - Kutunga sentensi - Orodha hakiki

Kuandika
Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Uandishi wa Kiuamilifu – Kuandika Shajara ya Uchaguzi wa Viongozi
Uundaji wa Maneno – Mbinu ya Uradidi
Kuzungumza kwa Ufasaha – Ushawishi kuhusu ukweli fulani
Ufupisho – Kifungu cha kupasha habari

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika shajara ya tukio la uchaguzi wa viongozi shuleni kwa kuzingatia muundo, mtindo na ujumbe
- Kusomea wenzake shajara na kupata maoni
- Tambua jinsi ujuzi wa kuandika shajara unavyofaa kwa watu wanaofanya kazi ofisini, hospitalini au kwenye mashirika ambapo rekodi za kila siku ni muhimu kisheria

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika shajara ya uchaguzi wa viongozi shuleni
- Kuwasomea wenzake shajara na kupata maoni
- Kurekebisha shajara kulingana na maoni

Je, ungekuwa kiranja mkuu, ungerekodiaje shajara yako ya wiki ili kusaidia utiririko wa shughuli na kukumbuka majukumu yako yote vizuri?

Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 124
- Daftari au tarakilishi
- Mifano ya shajara
Akili Pevu Kiswahili Gredi 10 uk. 131
- Chati ya uradidi
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 134–135
- Chati ya kanuni
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 137–138
- Vifungu vya gazeti
- Chati ya vipengele

- Kuandika shajara - Kufanyiana tathmini - Orodha hakiki

JINSIA NA TAALUMA

Kuandika
Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Uandishi wa Kiubunifu – Masimulizi kutokana na picha
Vinyume – Vinyume vya nomino
Kuzungumza kwa Ufasaha – Ushawishi kuhusu ukweli fulani

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya insha ya masimulizi kutokana na picha
- Kutambua vipengele vya muundo wa insha hii (kichwa, utangulizi, mwili, hitimisho)
- Furahia kuandika insha ya masimulizi kama njia ya kueleza maisha halisi ya watu katika jamii

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutazama picha mbalimbali na kuzielezeana
- Kujadili ujumbe unaoweza kutolewa na picha
- Kutambua muundo wa insha ya masimulizi ya picha

Unazingatia nini unapoandika masimulizi kutokana na picha?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 141
- Picha mbalimbali
- Mifano ya insha
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 146–149
- Kadi za nomino
- Chati ya vinyume
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 135–136
- Vifaa vya kidijitali (video)
- Karatasi za hoja

- Kutambua muundo - Kujadili ujumbe wa picha - Orodha hakiki

Kusoma
Kuandika
Matumizi ya Lugha

Ufupisho – Kifungu cha kupasha habari
Uandishi wa Kiubunifu – Masimulizi kutokana na picha
Vinyume – Vinyume vya vitenzi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kujadili vipengele vya kuzingatia katika kufupisha kifungu
- Kudondoa hoja kuu na kuziandika kwa maneno yake mwenyewe
- Tumia ufupisho katika kazi za kila siku kama vile kuandaa madokezo ya mkutano au kuandika ripoti fupi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma kifungu cha kupasha habari kuhusu jinsia na taaluma
- Kutambua hoja kuu katika kila aya
- Kuandaa rasimu ya ufupisho kwa maneno ya mwanafunzi mwenyewe

Unazingatia nini unapofupisha kifungu cha habari?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 138–140
- Kifungu cha habari (gazeti au mtandao)
- Daftari
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 141–145
- Picha 3–4 zinazohusiana
- Mwongozo wa kuandika
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 150–152
- Kapu la maneno
- Chati ya vitenzi

- Kutambua hoja kuu - Kuandika ufupisho - Wanafunzi kufanyiana tathmini

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika

Kuzungumza kwa Ufasaha – Ushawishi kuhusu ukweli fulani
Ufupisho – Kifungu cha kupasha habari
Uandishi wa Kiubunifu – Masimulizi kutokana na picha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuwasilisha matini ya kushawishi kwa kuzingatia kanuni zifaazo
- Kutumia sauti, kiimbo na viziada lugha ipasavyo
- Heshimu haki ya wenzake kutoa maoni bila kujali jinsia au asili yao

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuwasilisha hotuba ya kushawishi kuhusu jinsia na taaluma darasani
- Kujirekodi akizungumza na kutoa maoni kuhusu usomaji wake
- Kumchezea mzazi/mlezi rekodi ili amtolee maoni

Je, umefanikiwa kuwashawishi wenzako kwa mazungumzo yako?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 135–136
- Vifaa vya kurekodi
- Orodha hakiki ya kanuni
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 140
- Kifungu cha habari kirefu
- Vigezo vya ufupisho
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 141–145
- Vigezo vya tathmini
- Daftari/tarakilishi

- Uwasilishaji darasani - Kujifanyia tathmini - Wanafunzi kufanyiana tathmini

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika

Vinyume – Vinyume vya vivumishi na vihusishi
Usikilizaji Husishi
Kusoma kwa Mapana – Matini ya kujichagulia
Uandishi wa Kiuamilifu – Insha fafanuzi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vinyume vya vivumishi (baya–bora, fupi–refu, dogo–kubwa)
- Kutambua vinyume vya vihusishi vya mahali na wakati (mbele–nyuma, kabla–baada)
- Tumia vinyume vya vivumishi na vihusishi katika maelezo ya kila siku kama vile kuelezea umbali, ukubwa au wakati wa matukio

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadili vinyume vya vivumishi na kutoa mifano
- Kutambua vinyume vya vihusishi kwenye kifungu
- Kutunga sentensi kwa kutumia vinyume vya vivumishi na vihusishi

Vinyume vya vivumishi na vihusishi hutusaidiaje kuelezea ulimwengu unaotuzunguka?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 152–155
- Chati ya vinyume
- Picha zinazoonyesha tofauti
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 157–159
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya kanuni
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 160
- Vitabu mbalimbali vya ziada
- Mtandao salama
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 162–163
- Mfano wa insha fafanuzi
- Orodha ya vipengele

- Kutambua vinyume - Kutunga sentensi - Kuandika sentensi upya

KUHESHIMU TAMADUNI ZA WENGINE

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Aina za Sentensi – Sentensi sahili
Usikilizaji Husishi
Kusoma kwa Mapana – Matini ya kujichagulia

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya sentensi sahili
- Kutambua sifa za sentensi sahili (wazo moja, kitenzi kimoja)
- Tumia sentensi sahili katika mawasiliano ya kila siku kama vile kutoa maagizo, kuandika ujumbe mfupi au kuzungumza na watoto

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma na kutambua sentensi sahili
- Kujadili sifa za sentensi sahili
- Kutunga sentensi sahili kuhusu heshima ya tamaduni

Sentensi sahili inafaa lini zaidi katika mawasiliano?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 165–166
- Chati ya aina za sentensi
- Daftari
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 158–159
- Matini ya mwalimu/mgeni
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 160–161
- Matini ya kujichagulia
- Kamusi

- Kutambua sentensi - Kutunga sentensi - Wanafunzi kufanyiana tathmini

Kuandika
Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza

Uandishi wa Kiuamilifu – Insha fafanuzi
Aina za Sentensi – Sentensi ambatano
Usikilizaji Husishi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kupanga vidokezo vya insha fafanuzi kuhusu matatizo na utatuzi
- Kuandaa mpangilio wa utangulizi, mwili na hitimisho
- Thibitisha kwamba insha fafanuzi yenye hoja madhubuti ni chombo muhimu kama vile tunavyokiona katika makala za kitaaluma au barua za ombi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuorodhesha vidokezo vya insha fafanuzi kuhusu heshima ya tamaduni
- Kupanga muundo wa utangulizi, mwili na hitimisho
- Kuandaa rasimu ya kwanza

Mpangilio mzuri wa vidokezo unasaidiaje kuandika insha fafanuzi?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 162–165
- Mwongozo wa muundo
- Daftari/tarakilishi
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 166–167
- Chati ya viunganishi
- Daftari
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 157–159
- Orodha hakiki ya kanuni
- Vifaa vya kidijitali

- Kupanga vidokezo - Kutathmini muundo - Kujadili rasimu

Kusoma
Kuandika
Matumizi ya Lugha

Kusoma kwa Mapana – Matini ya kujichagulia
Uandishi wa Kiuamilifu – Insha fafanuzi
Aina za Sentensi – Sentensi changamano

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kuandika muhtasari wa matini aliyosoma
- Kuwasilisha ujumbe wa matini kwa wenzake na kupokea maoni
- Jenga tabia ya kurekodi ujumbe wa matini unayoisoma ili uweze kurejelea habari hizo baadaye kama unavyohifadhi vidokezo vya mkutano

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika muhtasari wa matini ya kujichagulia
- Kuwasilisha muhtasari darasani
- Kurekodi msamiati na muhtasari katika shajara

Je, muhtasari wako unawasilisha vizuri ujumbe wa matini uliyosoma?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 160–162
- Shajara ya msamiati
- Vigezo vya muhtasari
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 162–165
- Vigezo vya tathmini
- Daftari/tarakilishi
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 167–169
- Chati ya miundo
- Daftari

- Kuandika muhtasari - Uwasilishaji - Potifolio

HUDUMA YA KWANZA

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika

Kusikiliza kwa Kuhakiki – Matini ya kusikiliza
Kusoma kwa Kina – Mbinu ya kuduhushi
Tafsiri

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya kusikiliza kwa kuhakiki ili kuitofautisha na aina nyingine za kusikiliza
- Kujadili miktadha ambapo usikilizaji wa kuhakiki hutokea (mahojiano, mijadala, taarifa za afya)
- Thibitisha kwamba kusikiliza kwa kuhakiki ni muhimu kama vile daktari anavyohitaji kutathmini taarifa za mgonjwa kabla ya kutoa dawa

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya kusikiliza kwa kuhakiki
- Kujadili miktadha ya usikilizaji wa kuhakiki
- Kutofautisha kusikiliza kwa kuhakiki na aina nyingine za kusikiliza

Kusikiliza kwa kuhakiki kunatofautiana vipi na usikilizaji wa kawaida?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 171
- Vifaa vya kidijitali
- Chati ya aina za kusikiliza
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 174
- Matini ya mwalimu
- Chati ya mbinu za usomaji
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 177
- Mifano ya tafsiri
- Kamusi

- Maswali na majibu - Kujadiliana darasani - Orodha hakiki

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika

Isimujamii – Kaida za matumizi ya lugha
Kusikiliza kwa Kuhakiki – Matini ya kusikiliza
Kusoma kwa Kina – Mbinu ya kuduhushi
Tafsiri

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya isimujamii na umuhimu wake
- Kutambua kaida mbalimbali za matumizi ya lugha (umri, cheo, mada, muktadha, jinsia)
- Tumia lugha inayofaa kulingana na muktadha kama vile unavyobadilisha lugha yako ukizungumza na mwalimu, rafiki au mzazi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya isimujamii
- Kujadili kaida zinazodhibiti matumizi ya lugha
- Kutoa mifano ya jinsi lugha inavyobadilika kulingana na uhusiano, umri na cheo

Lugha yako inabadilika vipi kulingana na unayezungumza naye?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 180
- Chati ya kaida
- Picha za miktadha mbalimbali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 171–173
- Matini ya kidijitali au ya mwalimu
- Chati ya kanuni
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 174–176
- Matini ya huduma ya kwanza
- Shajara ya msamiati
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 177–179
- Mifano ya tafsiri (Kiingereza–Kiswahili)
- Kamusi

- Maswali na majibu - Kutoa mifano - Kujadiliana

Matumizi ya Lugha
Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma
Kuandika
Matumizi ya Lugha

Isimujamii – Sajili
Kusikiliza kwa Kuhakiki – Matini ya kusikiliza
Kusoma kwa Kina – Mbinu ya kuduhushi
Tafsiri
Isimujamii – Sajili

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kueleza maana ya sajili na kutofautisha na kaida za lugha
- Kutambua aina za sajili (shuleni, biashara, dini, michezo, hospitalini, hotelini) na sifa zake
- Tumia sajili inayofaa kulingana na muktadha kama vile unavyobadilisha lugha ukiwa hospitalini, sokoni au kanisani

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kueleza maana ya sajili (rejesta)
- Kutambua sajili mbalimbali kutoka kwenye mazungumzo ya darasa
- Kujadili sifa za sajili ya shuleni na ya hospitalini

Sajili yako hubadilika vipi unapobadilisha mahali unakozungumza?

- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 183–184
- Mifano ya mazungumzo ya sajili tofauti
- Vifaa vya kidijitali
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 171–174
- Matini ya kidijitali
- Orodha ya vipengele vya kuhakiki
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 174–177
- Mtandao salama
- Shajara ya msamiati
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 177–180
- Matini chanzi ya hatua za huduma ya kwanza
- Kamusi ya Kiswahili–Kiingereza
- Akili Pevu Kiswahili Gredi ya 10 uk. 183–193
- Mifano ya mazungumzo
- Vigezo vya tathmini

- Kutambua sajili - Kulinganisha mazungumzo - Kujadiliana